De helletocht ná een aardbeving

Vannacht beefde de bodem in Stedum en wijde omgeving met kracht 2.3 op de schaal van Richter. Ik was net mijn bed ontvlucht door de muggen, toen ik de aardbeving onder mijn huis door voelde rollen. Het is inmiddels een bekend gevoel, het doet me niet meer zo veel. Dat is wel eens anders geweest. Wat me wel veel doet is de helletocht die na een beving volgt. Het begint met een tweet van het schadeloket IMG:

Besluit je je schade te melden, dan wacht je een 10-stappen tellende procedure. Dat klinkt als best te overzien, maar het IMG (Instituut Mijnbouwschade Groningen) weet elke stap zo ingewikkeld te maken en zo juridisch dicht te timmeren, dat van te voren de moed je al in de schoenen zakt. Wat natuurlijk ook de bedoeling is, want het IMG heeft nog 19.000 onafgehandelde schademeldingen op de plank liggen en daar hebben ze de handen vol aan.

Je mag als bewoner van geluk spreken als je binnen twee jaar je schadevergoeding binnen hebt. In mijn geval heeft het zelfs drie-en-een-half-jaar geduurd. Dat een deel van je schade afgewezen wordt op oneigenlijke gronden (slappe klei, recent geen beving geweest) hoort er ook bij. Soms wordt zelfs al je schade afgewezen.

De beving van vannacht was zwaar genoeg om het landelijke nieuws te halen. De berichtgeving beperkt zich tot: locatie, kracht, diepte, tijdstip. Plus wat citaten van bewoners: doodeng, het huis kraakte, dat was er weer een. Geen journalist besteedt aandacht aan de helletocht ná een aardbeving. Zo’n beving is snel voorbij, maar de gevolgen bepalen nog jarenlang je leven en je woongenot.

Beste journalisten, kijk en schrijf de volgende keer alsjeblieft voorbíj de aardbeving.

De Groene Amsterdammer geeft het goede voorbeeld: ‘Waar is hier de menselijkheid?’

De huilende keukens van Appingedam

Vanaf het terrasje aan het Damsterdiep heb ik uitzicht op de ‘hangende keukens’, de boven het water hangende keukens waar Appingedam bekend om is. De middeleeuwse huizen zijn met liefde en zorg gerestaureerd. Aan ‘mijn’ kant van het water kijk ik uit op de achterkant van een middeleeuws huis. De muur staat zwaar in de vergrijsde stutten, een teken dat hij al jaren wacht op herstel.

Ik zie hier de bescherming én de vernieling tegelijkertijd. In Groningen willen we ons cultureel erfgoed herstellen en bewaren voor de generaties na ons. Door de jarenlange gaswinning is veel erfgoed beschadigd, soms zelfs afgebroken. De NAM heeft lak aan de historische betekenis. Stutten, oké. Herstellen, te duur.

De eerste toeristen varen alweer in een rondvaartbootje langs. Ik hoor de gids uitgebreid vertellen over de keukens. De camera’s klikken om het thuisfront te laten zien wat ze missen. De gids negeert de gestutte muur die wacht op zijn einde. De hangende keukens laten een traan.

Smartengeld: hou het simpel

Ik schreef al eerder over de vergoeding van immateriële schade in het Groninger gaswinningsgebied (Smartelijk geld, De prijs van mijn leed). Het blijkt ingewikkelde materie te zijn. Zo ingewikkeld dat er door het Instituut Mijnbouwschade Groningen een ‘leertraject’ voor opgestart is in de vorm van een pilot. En omdat het zo ingewikkeld is, is er ook nog een Webinar Immateriële Schade gehouden.

Mijn conclusie na het volgen van het webinar: ja, het is ingewikkeld maar vooral omdat het ingewikkeld gemaakt is. Op zich is het simpel: stel er leven 100.000 mensen boven het Groninger aardgasveld. Al deze mensen hebben te maken met aardbevingen, bodemdaling, scheuren in hun huis, onveiligheid, schrik, angst, onmacht, relatiebreuken, bange kinderen en stress, heel veel stress. Geef al deze 100.000 inwoners een gelijke vergoeding voor het leed dat ze al jaren meemaken en nog mee zullen maken. Maak geen onderscheid tussen mensen, want iedereen zit in hetzelfde bootje. Betaal iedereen een vorstelijk bedrag en doe er nog een mooi bosje bloemen bij.

Hou het simpel betekent: huur geen juristen, psychologen of sociologen in. Ga niet neuzelen over erkenning, genoegdoening, herstel van vertrouwen. Maak ook geen website waar je als bewoner een half uur bezig bent met je gegevens checken, je vervolgens een kopje koffie kunt gaan drinken om daarna op de knop verzenden te drukken (citaat van een van de sprekers). En vooral: vraag mensen niet om hun persoonlijk leed nog eens door te kauwen, want als er iets ziekmakend is, is het dat wel.

Vraag geen vertrouwen, maar geef het. Vergoed het aangedane leed, zonder rompslomp. En laat het aan de bewoners over wat dit voor ze betekent: erkenning, genoegdoening of herstel van vertrouwen. Simpel toch?

En weer veranderen de spelregels

duimschroef

Vandaag maakte het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) de nieuwste spelregels voor de afhandeling van mijnbouwschade bekend. Het is om je rot te schamen wat ze nu weer bedacht hebben. Veel gedupeerden verliezen hun recht op schadevergoeding, bewoners van Oost-Groningen en Noord-Drenthe moeten zelf bewijzen dat hun schade door de gaswinning komt (andere regio’s hoeven dat niet), als je de schrale afkoopsom van €5.000 accepteert mag je daarna geen nieuwe schade meer melden. Oftewel: de duimschroeven worden harder aangedraaid. IMG, how dare you!

Op de site van het Instituut Mijnbouwschade Groningen wordt met veel verbloemende woorden uitgelegd waarom deze veranderingen nodig zijn. Veel van wat ze schrijven begrijp ik niet, maar wat ik wel snap is: hier is sprake van bezuinigingen en niet zo’n klein beetje ook. Er komen teveel schademeldingen binnen en ze betalen te veel schadevergoedingen uit. Daar komt het kort gezegd op neer. En daar willen ze (De NAM? De Staat?) vanaf.

Ik schaam me plaatsvervangend kapot voor wat dit betekent voor al die mensen die nu met lege handen komen te staan. Velen van hen wachten al jaren op de afhandeling van hun schade, het zal je maar gebeuren dat je recht op schadevergoeding opeens vervalt. Wat moet je dan, waar haal je het geld vandaan om je huis te repareren? En vooral: mag dit eigenlijk wel, tijdens het spel de regels veranderen? Mag je mensen zomaar hun rechten afnemen en aan hun lot overlaten?

Als dit een voorbeeld van de nieuwe bestuurscultuur is, dan hou ik mijn hart vast voor wat nog komen gaat.

Bron foto: Wikipedia

Help Rutte uit de droom

Wat zat hij gisteren bij Nieuwsuur te ratelen en te zweten. Hij praatte zo snel dat ik amper hoorde wat hij zei. Ik verdenk hem ervan dat dat ook de bedoeling was: suflullen die handel. Mariëlle Tweebeke liet zich er niet door uit het veld slaan, ze pikte de krenten uit zijn woordenbrei. Ze had een lijstje met kernwoorden voor zich: toeslagenaffaire, functie elders, liegen, Omtzigt, nieuwe bestuurscultuur. Hoe vasthoudender ze werd, hoe harder hij ging lopen.

Rutte had gereflecteerd zei hij. Niet met iemand anders maar met zichzelf. Hij was diep in zijn eigen vezels gedoken en had ontdekt dat hij trots was op 10 jaar premierschap. ‘Goed gedaan jochie, ga zo door’, was zijn diepdoorvoelde conclusie. ‘Op naar Rutte IV, het land heeft je nodig en Omtzigt ook’.

Dus morgen staat hij weer fier rechtop in de Tweede Kamer, ervan overtuigd dat heel Nederland zijn wederopstanding gezien heeft. Hij zal van een kouwe kermis thuiskomen, want hij trok maar 629.000 kijkers oftewel de laatste plek op de dagelijkse kijkcijfer top 15. Hij is verslagen door Goede tijden, slechte tijden; Help, mijn man is klusser en Spoorloos. Dan ben je geen winnaar, dan ben je een loser.

Beste leden van de Tweede Kamer, doe Nederland een lol en verlos Rutte morgen uit zijn politieke lijden.

copyright foto Nieuwsuur