Nadenken over de toekomst terwijl je huis in brand staat

Of we maar even mee willen denken over de toukomst van Groningen. Of we maar even 59 ‘bijzondere en vernieuwende projecten voor de toekomst van Groningen’ willen beoordelen. Graag voor 4 oktober. Dank u wel voor de moeite.

Vraag je iemand wiens huis in brand staat waar hij volgend jaar zijn vakantie wil doorbrengen? Nee, natuurlijk doe je dat niet. Behalve in Groningen, daar doe je dat wel. Er is zelfs een hele organisatie voor opgetuigd inclusief Toukomstpanel.
En een budget van 100 miljoen. Honderd miljoen!

Nadenken over de toekomst terwijl je kapotgebeefde huis om je heen verkruimelt, dat kan toch niet serieus bedoeld zijn. Daar staat je hoofd toch niet naar. Heb je al last van aardbevingsstress en dan moet je ook nog voor 4 oktober 59 bijzondere en vernieuwende projecten beoordeeld hebben.

Zelf heb ik al mijn denkkracht nodig om voor mekaar te krijgen dat de schade aan mijn huis hersteld wordt en dat ik wat te zeggen krijg over de versterking ervan. Dat zijn voor mij meer dan genoeg projecten. Niets bijzonders en vernieuwends aan, maar wel heel urgent. Dat kun je van die 59 projecten niet zeggen.

Het handelingsperspectief van Groningers

Onderstaand blog is geschreven door Wout Sorgdrager. Een aanrader om te lezen. Wout schrijft vaker over de gaswinning en alle gevolgen van dien op zijn blog: https://woutsorgdrager.wordpress.com/

Als ik even niets te doen heb, vul ik graag enquêtes in. Vorige week kreeg ik een enquête van het Sociaal Cultureel Planbureau Groningen. De begeleidende mail opent als volgt: ‘Zoals u weet volgen we via deze vragenlijst de ontwikkelingen het gebied van gezondheid, veiligheidsbeleving en handelingsperspectief van Groningers.’
De vragen van het SCP fungeren vaak als theezakjes. Ze dwingen je tot een genadeloos gewetensonderzoek. Mijn handelingsperspectief … ja, hoe zit het daarmee? 

Eén van de vragen betrof de communicatie.

‘Voelt u zich gehoord door de Nederlandse regering als het gaat om uw ervaringen met de gaswinningsproblematiek?’

De eerste jaren na 2012 kwamen de schadetaxateurs van de NAM met een ingenieursbril op. Ze wuifden de schade weg en verpletterden bewoners met dikke pakken berekeningen. Dat bleek geen succesformule. Toen heeft men ze een cursus ‘Luisteren’ gegeven. Echt waar, echt waar. Na die cursus kwamen ze binnen, namen plaats aan de keukentafel, schonken zich een kop thee in en zeiden dingen als: ‘Hoe ís het nu met u?’ en ‘Wat deed dat met u?’ Om vervolgens de schade weg te wuiven, met of zonder dikke pakken berekeningen.

Toen kwam de overheid luisteren. Ze stonden te dringen. Heerlijk. Het was een warm bad vol empathie en luisterende oren van bestuurders en hoogwaardigheidsbekleders. Zelden heb ik me zo gehoord gevoeld. Maar op een gegeven moment moet er gewoon handelend worden opgetreden. Moeten huizen versterkt of vernieuwd worden, moeten bewoners schadeloos gesteld worden en moet die ellende een keer achter de rug zijn. Zodat Groningers die in de bevingsellende zitten, verder kunnen met hun leven. 

Dat bedoelen ze waarschijnlijk met het handelingsperspectief. Goed dat dat gemonitord wordt. Maar wat zou het heerlijk zijn als ze een keer écht aan de slag gaan. Of écht de portemonnee trekken.

Op de foto onze koning die kwam luisteren in Leermens. Jelle van der Knoop, voorzitter van de Groninger Bodembeweging, schreef gisteren een mooie ingezonden brief in het Dagblad van het Noorden. Lees de brief hier.

Over onze hoofden, achter onze ruggen, onder onze voeten

Wij Groningers zijn nuchtere, praktische mensen. Hebben we een deuk in onze auto dan laten we eerst de schade repareren en pas daarna de auto overspuiten. Niet andersom. Daarom durf ik wel te beweren dat, hadden wij het hier voor het zeggen, de boel allang op orde was: onze huizen versterkt, alle schade gerepareerd, smartengeld en waardedaling uitbetaald en een goed gevuld fonds om Groningen er weer helemaal boven op te helpen.

Maar helaas. Een heleboel mensen hebben wat te zeggen over Groningen, maar wij niet. Er wordt over ons vergaderd en gedebatteerd, er worden doekjes voor het bloeden uitgedeeld (schommels voor de jongste bevingsslachtoffertjes bijvoorbeeld), er worden plannen gesmeed tot het ijzer oververhit is. En elke keer flakkert onze hoop op en elke keer weer komen we van een koude kermis thuis. En het is al zo koud in onze gescheurde huizen.

Gisteren is het Groninger Bouwakkoord getekend door een heleboel partijen, maar niet door ons. Vandaag doet Minister Ollongren beloftes aan de bewoners van alle ‘vergeten huizen’ in Appingedam. Voor wat die beloftes waard zijn. En onder onze voeten blijft de aarde gewoon zijn ding doen: een aardbeving bij Westeremden 2.0 Richter, vanmorgen om 7.30 uur. Over de aarde hebben we ook al niets te zeggen.

Update
Dit blog is op 5 september in de Volkskrant verschenen als brief van de dag. Ook de Taalstaat heeft er aandacht aan besteed (Radio 1 om 11:18:50).
Aandacht is fijn, maar zeggenschap is beter.

De prijs van mijn leed

Wat zijn mijn tranen waard, mijn slapeloze nachten, mijn angst, mijn onveiligheid, mijn machteloze woede over de gevolgen van de gaswinning. Welk prijskaartje hangt eraan? Volgens de website van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) is mijn leed tussen de €1.500 en €5.000 aan smartengeld waard.

Het is algemeen bekend dat Groningen de meest onveilige provincie van Nederland is. De bodem trilt, beeft en verzakt. Onze huizen en harten idem. Je zou zeggen dat dit niet alleen onveilig voelt maar ook onveilig is. Toch denkt het IMG daar anders over:

Het is juridisch gezien niet voldoende om te vertellen dat u zich onveilig voelt om daarmee uw persoonsaantasting concreet te onderbouwen. Dat is ook de reden waarom we naar objectieve (feitelijk vast te stellen) omstandigheden hebben gezocht op basis waarvan die gevoelens van onveiligheid aangenomen kunnen worden“.

Om recht te hebben op smartengeld moeten er feitelijk vast te stellen omstandigheden zijn die je onveiligheid verklaren. Oftewel: het feit dat je in de onveiligste provincie van Nederland woont, is onvoldoende bewijs dat je je onveilig kunt voelen.

Ziehier de door juristen en wetenschappers bedachte smartengeldregeling. Bedoeld ter verzachting en erkenning van ons leed. Mijn leed wordt er alleen maar groter van.

Eerder verschenen blogs:
Gedeelde smart is half smartengeld
Smartelijk geld

Boudel op rieg

Het verhaal van wanhoop, van het gekmakend wachten, van het onbegrip, van de angst, van de woede, van de spanningen, van de uren en uren aan papierwinkel en info-avonden, van het afhaken, van de vermoeidheid en het ongeloof“.

Wat een monnikenwerk hebben de onvolprezen harde werkers van het Groninger Gasberaad geleverd. En wat een doorzettingsvermogen om in tijden van corona en de langste hittegolf ooit, je vast te bijten in het gaswinningsdossier en te proberen *’de zaak op een rij’ te zetten. Het resultaat is de Barometer Boudel op rieg: stand van zaken gasdossier Groningen.

Het vastbijten heeft een stevig boekwerk opgeleverd, wat iedereen zou moeten lezen. Je komt te weten hoe het écht zit met de afhandeling van de schade, de versterking van onze huizen, wat we als bewoners allemaal meemaken en hoe Den Haag doet alsof het allemaal zo goed geregeld is (niet dus). Ik geef toe, het lezen is een hele kluif. Maar bedenk: het aan den lijve meemaken is een nog veel grotere kluif.

Daarom zou het fijn zijn als je het leest en jouw vrienden en familie vertelt hoe het écht zit in Groningen. Daar help je ons als inwoners van het gaswinningsgebied mee. Een steuntje in de rug kunnen we heel goed gebruiken.

*de zaak op een rij = boudel op rieg