Iemand zit op een bankje

Bijgaande foto komt uit een artikel over de mentale gezondheid van de bewoners in het gaswinningsgebied. Daar is nogal wat om te doen. Is die gezondheid nou slechter, beter of gelijk aan de rest van Nederland? Is het aantal suïcides in Groningen nu hoger, lager of gelijk aande rest van Nederland? De deskundigen zijn het er niet over eens, daarom moet er meer onderzoek naar gedaan worden.

Het onderschrift van de foto is: iemand zit op een bankje. Een voor de hand liggende tekst, want dat is wat je letterlijk op de foto ziet. En daarmee een overbodige tekst.

Datzelfde geldt voor de nadere onderzoeken naar onze mentale gezondheid. Je hoeft maar naar ons te kijken en je ziet letterlijk onze uitputting, onze moedeloosheid, de kringen onder onze ogen, de wanhopige blik en de ingehouden boosheid die ons van binnen leeg vreet.

Het ligt voor de hand dat dat komt door de gaswinningsellende. Nader onderzoek is volstrekt overbodig.

Gesloopt door de versterking

Afgelopen weekend hielp ik goede vrienden bij het achterstallig onderhoud van hun tuin. We waren met een grote club. Hun leven staat al jaren in het teken van de versterking van hun huis. Ze zijn nu met de laatste loodjes bezig, loodjes die bijna niet meer te dragen zijn. Het klinkt zo simpel: een huis wordt gesloopt en daarna nieuw opgebouwd. Appeltje eitje toch? En je gaat er ook nog op vooruit, wat wil je nog meer?

De realiteit is dat niet alleen je huis, maar ook jij zelf gesloopt wordt. Vooral jij zelf. Het vraagt een onmenselijk uithoudingsvermogen, een-ik-laat-me-er-niet-onder-krijgen, een vallen en proberen weer op te staan in een gekmakend, jarenlang proces van één stap vooruit en twéé stappen terug. Dan heb je straks je nieuwe huis, maar ben je zelf kapot.

De stoelen stonden klaar voor de tuinclub. Ze bleven leeg. Niemand nam de tijd om te gaan zitten. Want het enige wat je kunt doen voor vrienden die aan het eind van hun latijn zijn, is je handen uit je mouwen steken.

Zo helpen we elkaar er doorheen. Als lotgenoten onder elkaar.

Negen jaar na Huizinge: zijn de problemen opgelost?

16 augustus 2012, de Groningse bodem schudt en kraakt door de zwaarste aardbeving tot nu toe. Huizinge 3.6 op de schaal van Richter. Het is het begin van een nationale bewustwording: hé, er is echt iets aan de hand in Groningen. Het zijn tóch geen aanstellers die zeuren over scheurtjes in hun huis.

Er worden instituten en commissies opgetuigd om de ontstane schade voortvarend en ruimhartig te vergoeden. Dorpen krijgen architecten toebedeeld om gezamenlijk hun huizen te versterken. Speeltuintjes en dorpshuizen worden gratis opgeknapt door de NAM, het bedrijf dat de schade veroorzaakt.

16 augustus 2021, niemand in Nederland weet nog wat er vandaag, negen jaar geleden, in Groningen gebeurde. Waarom zouden ze ook, alle schade is hersteld en alle huizen versterkt. De gaswinning gaat binnenkort stoppen, dus probleem opgelost.

Maar waarom bezoekt Mark Rutte op 12 augustus jl. dan Loppersum? Waarom praat hij met wanhopige gedupeerden en met medewerkers van Stut-en-Steun die zich uit de naad werken om de bewoners te helpen hun weg te vinden in het oerwoud van steeds veranderende regels. En waarom gaat hij langs bij de Commissie Bijzondere Situaties, een commissie die zich bezighoudt met bewoners die door de jarenlange ellende er helemaal doorheen zitten.

Als de problemen echt waren opgelost, hoefde hij hier toch niet meer te komen?

Wel heel pittoresk

De Parlementaire Enquêtecommissie Aardgaswinning Groningen is twee dagen op werkbezoek in de provincie. Sommige leden komen hier voor het eerst. Een commissielid merkt in Huizinge* op: het is hier wel heel pittoresk. Zo’n uitspraak kun je op veel manieren opvatten: “Ik had er weinig van verwacht, maar het is hier tenminste wel schilderachtig”; ‘De verhalen over Groningen kloppen gewoon, ze lopen hier heel erg achter, wat een achterlijk ouderwets dorp’; “Wat een prachtig dorpje, ik zou hier wel willen wonen”.

Wat er ook mee bedoeld wordt, deze opmerking getuigt van weinig inlevingsvermogen. Pittoresk zeg je van een dorpje aan de Franse kust waar de tijd stil is blijven staan. Je drinkt een café au lait in het dorpscafé, bezoekt het middeleeuwse kerkje en stapt weer in de auto. Terug naar de camping met zwembad en disco. Een dorp in het Groninger gaswinningsgebied pittoresk noemen (ook al is het dat wel), gaat voorbij aan het drama dat zich hier afspeelt.

Wat dit commissielid had moeten zeggen is: “Wat ongelooflijk erg dat dit prachtige dorpje zo beschadigd is door de gaswinning, kijk nou naar die scheuren en daar staat een huis helemaal in de stutten. Wat een ramp voor de bewoners, dit had nooit mogen gebeuren. Wat een schande. We gaan dit tot de bodem uitzoeken, de verantwoordelijken moeten hiervoor gestraft worden en Groningen moet weer in oude glorie hersteld worden”.

Vandaag is de tweede dag van het werkbezoek. Ik hoop dat dit commissielid de kans pakt om zich te revancheren voor dit slechte begin.

Foto: Dagblad van het Noorden

*Noot voor de lezer: Huizinge is het dorp waar op 16 augustus 2012 de aardbeving plaatsvond (Richter 3.6) die iedereen wakker schudde. Behalve de politici in Den Haag dan.