Groningen: ’n daalderse plek

Nieuwsoverzicht mei 2020:

  • Kamerleden blij dat Shell en Exxon afzien van extra compensatie
  • Sloop en nieuwbouw van 342 huizen in Delfzijl afgerond
  • Tweede Kamer vol lof over vlotte versterking: “Het is een geweldige opsteker”
  • Alle Groningers komen in aanmerking voor waardedalingsregeling
  • Groningers blij dat Shell en Exxon bedrag voor extra compensatie storten in Groningerfonds
  • Versterkingsopdrachten eerlijk verdeeld onder alle aannemers uit Groningen
  • Rekenkamer: voorschot van 90 miljoen van de Staat voor Groningerfonds goed verantwoord
  • Smartengeldregeling voor bevingsgebied klaar: eenvoudig, duidelijk, eerlijk en voor iedereen
20200531_102729_resized_1 (2)
Groningen

Benieuwd hoe het er vroeger aan toe ging?

Maar gelukkig is vroeger voorbij.

Kill your monsters!

Vlammend betoog van het Groninger Gasberaad  over het ontbreken van een crisisaanpak in Groningen. Integraal overgenomen. De foto’s heb ik erbij gezet. 

“In het bestuurlijk overleg van 5 juni 2019 is tussen Rijk en regio afgesproken om een crisisaanpak te ontwikkelen.”

Zomaar een zinnetje in de beantwoording van de zoveelste Kamervragen (Reactie vragen SO Mijnbouw-Groningen van 15-04-2020, PDGB/20133455 p. 29). We zullen niet vallen over woorden, je besluit niet om een crisisaanpak ‘te ontwikkelen’, je besluit tot een crisisaanpak. Of niet. Er is namelijk onderscheid tussen een gewoon probleem oplossen, een vraagstuk het hoofd bieden of een crisis beheersen. Bij een crisis is direct handelen vereist. Een crisisaanpak betekent dat ‘normaal’ aan de kant wordt geschoven omdat er dringend andere zaken nodig zijn. ‘Normaal’ is dan niet meer toereikend.

man-160088_1280We zijn inmiddels een jaar na de afspraak om een crisisaanpak te ontwikkelen. En vertwijfeld kijken we terug op het afgelopen jaar. Crisisaanpak?!? Hebben wij iets gemist? Wie kan ons ook maar één maatregel aanwijzen die duidt op een crisisaanpak? Wie kan ons uitleggen op welke manier het afgelopen jaar de crisis in Groningen is bezworen? Waar? Door wie? Voor wie? Welke inwoner van Groningen is dankzij de crisisaanpak intussen van zijn ellende af?
In vredesnaam: wat kwam het afgelopen jaar ook maar in de búúrt van een crisisaanpak? In de eerste vier maanden van dit jaar (ruim een half jaar na de aangekondigde crisisaanpak) zijn er 11 (elf!) woningen versterkt.

We weten dankzij Corona wat een crisisaanpak kán inhouden. Zijn er in Groningen voorschotten verstrekt om problemen op te kunnen lossen – verantwoording zien we later wel? Is de hele wereld afgezocht naar de beste expertise en voldoende mankracht om de gaswinningsregio letterlijk en figuurlijk tegen omvallen te behoeden? Was er een nationaal GOMT (“Groningen Outfall Management Team”) die het kabinet wekelijks van voortgangsrapportages en adviezen voorzag?

pointing-1991215_1920Niks van dat alles. Er is weer een jaar lang verknoeid met de inrichting van een nieuw instituut (ACVG), het herinrichten van een oud instituut (NCG), het doorontwikkelen naar een nieuw instituut (TCMG-IMG), het maken van technisch instrumentele adviezen, het uitkauwen van juridische implicaties, het maken van nieuwe plannen, waar de oude nog niet half waren uitgevoerd, het instellen van nog meer regelingen, het betrekken van andere partijen, het verzamelen van nog meer rapporten (wetenschappelijk is nu bewezen dat de meest genoemde reden om schade te melden simpelweg is dat de schade er is). Het vingerwijzen naar elkaar heeft ongekende proporties aangenomen. Iedereen vindt het erg, niemand kan er wat aan doen. Het is niet alleen géén crisisaanpak, het was ook niet het beloofde jaar van de uitvoering, sterker nog: zelfs voor een ‘normaal’ groot probleem zou deze manier van werken onacceptabel zijn!

burnout-61043_1280En ondertussen zien we om ons heen steeds meer gezinnen, steeds meer boerenbedrijven, steeds meer winkeliers en ondernemers, steeds meer ouderen, totaal kopje onder gaan. Nee, geen kwestie van leven of dood binnen een paar weken. Een kwestie van gek worden, van overspannen raken, van depressies, van grote financiële problemen. Het is voor velen niet meer vol te houden. Ze leven nog, maar hoe? Van een crisisaanpak hebben zij, óók het afgelopen jaar, helemaal niets gemerkt.

We kennen natuurlijk de dappere inwoners van het ‘vergeten hoekje’ in Appingedam. #Enwijdan? Maar zij zijn niet enige. De inwoners van Ten Boer hebben onlangs hun hart gelucht bij hun gemeenteraad: “De versterkingsaanpak leidt tot fantaseren, geruchtenvorming, onrust, verdeeldheid en tweedeling in dorpen. Het ene huis wordt wel versterkt, het andere niet en je weet niet waarom. De versterking is een feestje van experts, aannemers, overheid geworden. Inwoners zijn de draad kwijt. Een labyrint van instanties met maximale stroperigheid.” (OOG, 15 mei 2020).

car-1293347_1280Een dashboard voor de versterking bleek het afgelopen jaar nauwelijks te maken. De ellende die het oplevert is sowieso niet uit te drukken in statistieken, geen ziekenhuisopnames, geen IC-bedden. Er wordt geleden in stilte, in schaamte, in onmacht en frustratie. Columnist Peter Middendorp vroeg zich het afgelopen weekend in De Volkskrant af wat er was gebeurd als de Corona uitbraak in Groningen was begonnen. Was er dan simpelweg een hek om de provincie gezet? Het is misschien minder theoretisch dan je op het eerste gezicht zou denken. Hij vroeg zich ook af wat er was gebeurd als dezelfde situatie rond gaswinning zich in Amsterdam zou hebben afgespeeld. Hoe vaak hebben we dat niet gehoord? Westerlingen die zeiden: “Bij ons zou het onacceptabel zijn, wíj zouden allang in opstand zijn gekomen.” Met andere woorden, uiteindelijk is het toch de eigen schuld van die bescheiden, gezagsgetrouwe, nuchtere Groningers. Hadden ze maar in opstand moeten komen…

vintage-1705063_1920Of zou er toch nog sprake kunnen zijn van een democratische rechtstaat waarbij de politiek en/of de rechtelijke macht bescherming biedt, juist aan die groep die erop vertrouwt dat het systeem er ook voor hen is. En dat ‘je recht halen’ door opstand met illegale middelen in die rechtstaat níet nodig is? Deze week is de politiek (opnieuw) aan zet. Is het kabinet bereid te erkennen dat de aanpak spaak loopt, geen oplossing biedt, en niks met een crisisaanpak te maken heeft? Wil het onder ogen zien dat een serieuze oplossing voor de bewoners onvermijdelijk betekent de zelfgecreëerde juridische realiteit los te moeten laten? Durven de ministers dat? Een ware kunstenaar is ertoe bereid: ‘Kill your darlings’. Voor sterke bestuurders geldt: ‘Kill your monsters!’. Het is bijna te laat.

Bron: Nieuwsbrief Groninger Gasberaad #60 – 26 mei 2020.

Loppersumse slappe hap

Hoofdstraat 51 t Zandt
foto: Google Maps

Volgens de Loppersumse wethouder Pier Prins (CDA) was dit prachtpand niet ‘karakteristiek’ genoeg. Gebouwd in 1907 heeft het ruim een eeuw in het hart van ’t Zandt gestaan, vlakbij de middeleeuwse kerk. Het is een typisch Gronings huis, met een deur in het midden en aan beide zijden twee hoge ramen. Meer Gronings dan dit vind je ze niet.

Het huis was kapot getrild, de eigenaren verkochten het ten einde raad aan de NAM. Toen begon het volgende drama. Pier zei: “Sloop het maar, ik vind het niet mooi genoeg”. Dorpsgenoten wierpen zich voor de sloophamer en vertraagden zo de afbraak. Het mocht niet baten, het prachtpand ging eraf, moderne huurwoningen komen ervoor terug.

Ooit was ik er getuige van hoe de gemeente Loppersum met het grootste gemak honderden panden tot niet-karakteristiek bestempelde. Dit huis was er waarschijnlijk één van. Het gevolg is dat er de laatste jaren veel prachtpanden die behoorden tot het cultureel erfgoed gesloopt zijn.

Zo is het karakteristieke karakter van Loppersum door zijn eigen bestuurders om zeep geholpen.

Lees hier: Nieuwbouwplan ’t Zandt overdonderd inwoners en raad

Bron foto: Google Maps

Haagse slappe hap

Van de ene dag op de andere zat Nederland in lockdown en werden alle crisismaatregelen die je maar kan bedenken ingezet om de coronaramp te beteugelen.

20200331_144633_resizedHoe anders is dit gegaan rond de slow-motion-ramp die gaswinning heet. In Groningen zijn we als kikkers in koud water langzaam murwgekookt. Hier is geen enkele crisismaatregel genomen. Niet na de historische aardbeving van 2012 in Huizinge. Niet na de zware bevingen in de jaren daarna. Pappen en nathouden, dat is het enige wat hier gebeurt.

Vandaag laat de Tweede Kamer weten dat ze weer fysiek gaan debatteren over Groningen. Voor de zoveelste keer gaat ‘de situatie in Groningen’ besproken worden. Dat duidt niet op urgentie, dat duidt op slappe hap.

We zeggen hier thuis wel eens tegen elkaar: Er moeten eerst doden vallen. Pas dan wordt deze ramp serieus genomen, pas dan worden we echt geholpen.
Kijkend naar de aanpak van de coronacrisis, durf ik wel te zeggen: ik ben bang dat we gelijk gaan krijgen.

 

Coronascheuren

Ik schrok vannacht wakker van een geluid. Het klonk als het verschuiven van de hondenmand. De klok stond op 5 uur. Ach, de hond zal wel wakker zijn, dacht ik en viel weer in slaap. Ik zat fout, het was een aardbeving van 2.5 Richter.

Straks doe ik een rondje door mijn huis. Dan check ik de ruim 40 scheuren die al jaren wachten op herstel. Ze zullen wel weer groter geworden zijn. Waarschijnlijk zijn er ook nieuwe bijgekomen. Ik wil het even niet weten, want als ik het weet moet ik er ook wat mee.

call-5077271_1920Door de coronacrisis was ik bijna vergeten dat er hier ook aardbevingen zijn. De boodschap: Hou vol, blijf thuis, is lastig te combineren met ‘mijn huis is niet veilig, het zit vol scheuren‘. Mijn hoofd kan maar één crisis tegelijk aan. Daarom zitten de zorgen over mijn huis in een lockdown.

Trouwens, het melden van de nieuwe schade heeft helemaal geen zin. Er komt toch pas in 2021 iemand kijken en in 2022 krijg ik te horen dat de scheuren door het coronavirus komen, niet door de gaswinning.

Ik laat dat rondje door mijn huis maar zitten.