Schoenmaker blijf bij je leest

Regina Bouius is directeur van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). Ze laat op twitter weten dat ze een mooi gesprek heeft gevoerd over de impact van gasbevingen op inwoners. Ik blijf haken aan het woord ‘mooi’. Want hoe kun je in vredesnaam een mooi gesprek voeren over de vernieling van Groningen.

Waar ik me ook over verbaas is het feit dat ze hier tijd voor heeft. Als directeur van de organisatie die verantwoordelijk is voor de versterking van onze huizen heeft ze toch andere prioriteiten lijkt me. Ze moet aan de bak en zorgen dat alle mensen die nog in onveilige huizen wonen geholpen worden. Daar ligt de taak van de NCG.

Kennelijk maakt ze zich zorgen over hoe het geschade vertrouwen van de inwoners hersteld kan worden. Dat siert haar, maar daar gaat zij niet over. Laat dat maar aan de mensen die daarvoor geleerd hebben (Tom Postmes en Nienke Busscher bijvoorbeeld). Zij moet zich beperken tot waar ze voor aangesteld is: vaart maken, de protocollen aan de kant gooien en de versterking zonder bureaucratisch ge-eikel uitvoeren. Dat is het enige steentje dat zij kan bijdragen aan het herstel van vertrouwen.

Aasgieren cirkelen boven Groningen

Bij helder weer kun je zien vliegen. Aasgieren op zoek naar uitgeputte gedupeerden van de gaswinning. Te herkennen aan hun moedeloze tred en grauwe gelaatsuitdrukking. Spotten ze er eentje dan vliegen ze achter hem aan tot hij zijn huis in gaat. Ze wachten even en bellen dan aan.

Goedemiddag, ik ben Robert Aasgier van Loket Bevingsschade en ik kom gratis en voor niks uw aardbevingsschade opnemen. Daarna zal ik het gratis melden bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen en samen met u hun schaderapport doornemen. Als alles correct is opgenomen, ontvangt u binnen 26 weken uitsluitsel over uw schadevergoeding. Makkelijk toch?

Wat fijn, denk je als gedupeerde. Dan hoef ik er zelf niet achteraan. Maar… er schuilt een addertje onder het gras. De schadecheck is gratis, maar over de schadevergoeding wordt 15% commissie berekend. Dat klinkt misschien logisch (no cure no pay), maar dat is het niet. Er bestaat namelijk al een prima organisatie voor hulp bij mijnbouwschade: Steunpunt Stut en Steun, waar gratis echt gratis is.

Maar dat vertelt Robert Aasgier je niet.

De bewonersadviesraad die niemand mag kennen

In Groningen is een nieuwe vorm van democratie uitgevonden, de kelderdemocratie. Een niet door de bewoners gekozen adviesraad, waarvan de leden het er nog niet over eens zijn of ze in de openbaarheid willen treden. Ik zie het voor me. In de donkere, vochtige kelder van het kantoor van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) komen de leden van de raad in het geheim bij elkaar. Er wordt geen namenrondje gehouden, dit om te voorkomen dat er onverhoeds een naam uitlekt. Notulen worden niet gemaakt, want die kunnen in verkeerde handen terecht komen.

Alleen één naam is wel bekend: Derwin Schorren, voormalig vice-voorzitter van de Groninger Bodem Beweging. Hij is met het idee gekomen van een bewonersadviesraad, hij heeft de raad samengesteld en hij is de voorzitter. Wat ook bekend is, is dat de raad gevraagd en ongevraagd advies gaat uitbrengen aan de NCG, de club die de versterking van onze huizen regelt. Waar die adviezen overgaan en wat de status van die adviezen is? Geen idee.

In Groningen is vertrouwen een schaars goed. Daar moet je heel voorzichtig mee omgaan. Wat je niet moet doen is een willekeurig gezelschap bewoners, waarvan we de namen niet weten en die wij niet gekozen hebben, voor ons het woord laten doen. Zo’n adviesraad heeft geen recht van spreken namens alle bewoners. Een geheime bewonersadviesraad, zijn ze nou helemaal gek geworden.

Nu is het onze beurt om gehoord te worden

We hebben jaren moeten wachten op de parlementaire enquête gaswinning en nu is hij na zeven weken van verhoren alweer voorbij. Opnieuw moeten we wachten, nu op de commissie die het eindrapport gaat schrijven. In Groningen is het ondertussen ‘business as usual’. Het schadeloket blijft schade buiten het zogenaamde “effectgebied van een beving” afwijzen, bewoners wachten tevergeefs op het versterkingsrapport van hun huis en de aardbevingen gaan gewoon door. Mijn huis kraakte vandaag weer: Wirdum, 2.2 Richter.

Verder blijft het oorverdovend stil in Groningen en dat terwijl we nu zeker weten dat we willens en wetens bedonderd, voorgelogen en belazerd zijn. Dat roepen we al jaren, maar niemand luistert. Ook nu niet. Geen van de verantwoordelijken is na afloop van de enquête naar Groningen afgereisd om tegen ons te zeggen: “Mea culpa. Het is mijn schuld dat jullie levens verwoest zijn”.

Als ze niet zelf komen, gaan we ze maar halen. Ben van Beurden, Henk Kamp, Jeroen Dijsselbloem, Eric Wiebes, Mark Rutte en al die andere hoofdrolspelers in het gasschandaal. We zetten ze in hun eentje voor een zaal vol Groningers, zonder microfoon. Want die microfoons zijn voor ons, jong en oud. Om ons hart te luchten over wat ze ons hebben aangedaan. Luisteren zullen ze.

Eén voor één, zeven weken lang.

De Volkskrant plaatste op 24 oktober dit blog als (bewerkte) Brief van de dag.

Draai de gaskraan vandaag nog dicht

Krokodillentranen biggelden over de wangen van topambtenaren, politici en al die gasjongens en -meisjes die Groningen de vernieling in hebben geholpen. Ze hadden thuis voor de spiegel geoefend, met hun partner als coach. “Ja, Eric, goed zo. Kijk maar heel verdrietig en pink een traan weg uit je linker ooghoek. Zo kom je heel berouwvol over bij je verhoor door de enquêtecommissie gaswinning”.

Een onverwacht eerlijk antwoord kwam van een ExxonMobil bestuurder: “Hebt u ooit wel eens aan de bewoners gedacht?” ‘Nee, ik hield me alleen bezig met winstmaximalisatie‘. Duidelijke taal, onze veiligheid stond niet voorop. Dat wisten we natuurlijk al, we maakten het al jaren mee. Maar om het zo bevestigd te zien, komt hard aan.

We zijn in Groningen het vertrouwen in de overheid kwijt. Ze hebben het gas onder onze voeten weggehaald en er duizend aardbevingen voor teruggegeven. Het eindrapport van de enquêtecommissie zal aan ons wantrouwen niets veranderen. Het is goed dat de waarheid nu boven tafel is (al ligt er vast nog wel wat onder het tapijt), maar we wonen nog altijd in de onveiligste provincie van Nederland.

foto pixabay

We trekken het niet langer, er moet iets gebeuren. De gaskraan moet nu dicht. Niet in 2023 of 2024 maar vandaag nog, potdicht zodat hij nooit meer open kan. Ook niet als de hele wereld om Gronings gas smeekt. Bescherm ons tegen de dreiging van nog zwaardere aardbevingen, instortende huizen en doden.

De grond onder onze voeten zal nog jaren beven. Maar dan weten we dat het de laatste stuiptrekkingen van 60 jaar gaswinning zijn.