Gesloopt door de versterking

Afgelopen weekend hielp ik goede vrienden bij het achterstallig onderhoud van hun tuin. We waren met een grote club. Hun leven staat al jaren in het teken van de versterking van hun huis. Ze zijn nu met de laatste loodjes bezig, loodjes die bijna niet meer te dragen zijn. Het klinkt zo simpel: een huis wordt gesloopt en daarna nieuw opgebouwd. Appeltje eitje toch? En je gaat er ook nog op vooruit, wat wil je nog meer?

De realiteit is dat niet alleen je huis, maar ook jij zelf gesloopt wordt. Vooral jij zelf. Het vraagt een onmenselijk uithoudingsvermogen, een-ik-laat-me-er-niet-onder-krijgen, een vallen en proberen weer op te staan in een gekmakend, jarenlang proces van één stap vooruit en twéé stappen terug. Dan heb je straks je nieuwe huis, maar ben je zelf kapot.

De stoelen stonden klaar voor de tuinclub. Ze bleven leeg. Niemand nam de tijd om te gaan zitten. Want het enige wat je kunt doen voor vrienden die aan het eind van hun latijn zijn, is je handen uit je mouwen steken.

Zo helpen we elkaar er doorheen. Als lotgenoten onder elkaar.

Negen jaar na Huizinge: zijn de problemen opgelost?

16 augustus 2012, de Groningse bodem schudt en kraakt door de zwaarste aardbeving tot nu toe. Huizinge 3.6 op de schaal van Richter. Het is het begin van een nationale bewustwording: hé, er is echt iets aan de hand in Groningen. Het zijn tóch geen aanstellers die zeuren over scheurtjes in hun huis.

Er worden instituten en commissies opgetuigd om de ontstane schade voortvarend en ruimhartig te vergoeden. Dorpen krijgen architecten toebedeeld om gezamenlijk hun huizen te versterken. Speeltuintjes en dorpshuizen worden gratis opgeknapt door de NAM, het bedrijf dat de schade veroorzaakt.

16 augustus 2021, niemand in Nederland weet nog wat er vandaag, negen jaar geleden, in Groningen gebeurde. Waarom zouden ze ook, alle schade is hersteld en alle huizen versterkt. De gaswinning gaat binnenkort stoppen, dus probleem opgelost.

Maar waarom bezoekt Mark Rutte op 12 augustus jl. dan Loppersum? Waarom praat hij met wanhopige gedupeerden en met medewerkers van Stut-en-Steun die zich uit de naad werken om de bewoners te helpen hun weg te vinden in het oerwoud van steeds veranderende regels. En waarom gaat hij langs bij de Commissie Bijzondere Situaties, een commissie die zich bezighoudt met bewoners die door de jarenlange ellende er helemaal doorheen zitten.

Als de problemen echt waren opgelost, hoefde hij hier toch niet meer te komen?

Wel heel pittoresk

De Parlementaire Enquêtecommissie Aardgaswinning Groningen is twee dagen op werkbezoek in de provincie. Sommige leden komen hier voor het eerst. Een commissielid merkt in Huizinge* op: het is hier wel heel pittoresk. Zo’n uitspraak kun je op veel manieren opvatten: “Ik had er weinig van verwacht, maar het is hier tenminste wel schilderachtig”; ‘De verhalen over Groningen kloppen gewoon, ze lopen hier heel erg achter, wat een achterlijk ouderwets dorp’; “Wat een prachtig dorpje, ik zou hier wel willen wonen”.

Wat er ook mee bedoeld wordt, deze opmerking getuigt van weinig inlevingsvermogen. Pittoresk zeg je van een dorpje aan de Franse kust waar de tijd stil is blijven staan. Je drinkt een café au lait in het dorpscafé, bezoekt het middeleeuwse kerkje en stapt weer in de auto. Terug naar de camping met zwembad en disco. Een dorp in het Groninger gaswinningsgebied pittoresk noemen (ook al is het dat wel), gaat voorbij aan het drama dat zich hier afspeelt.

Wat dit commissielid had moeten zeggen is: “Wat ongelooflijk erg dat dit prachtige dorpje zo beschadigd is door de gaswinning, kijk nou naar die scheuren en daar staat een huis helemaal in de stutten. Wat een ramp voor de bewoners, dit had nooit mogen gebeuren. Wat een schande. We gaan dit tot de bodem uitzoeken, de verantwoordelijken moeten hiervoor gestraft worden en Groningen moet weer in oude glorie hersteld worden”.

Vandaag is de tweede dag van het werkbezoek. Ik hoop dat dit commissielid de kans pakt om zich te revancheren voor dit slechte begin.

Foto: Dagblad van het Noorden

*Noot voor de lezer: Huizinge is het dorp waar op 16 augustus 2012 de aardbeving plaatsvond (Richter 3.6) die iedereen wakker schudde. Behalve de politici in Den Haag dan.

How dare you!

‘Waar is hier de menselijkheid?’ vraagt journaliste Roos van der Lint zich af in de Groene Amsterdammer. In een uitgebreid en doorwrocht artikel verdiept ze zich in de prijs van ons leed. Oftewel de smartengeldregeling voor de gedupeerden van de gaswinning.
Ik schrijf hier vaker over smartengeld (o.a. Smartengeld: hou het simpel), want het is voor mij hét voorbeeld van de absurditeit van de regels die over onze hoofden worden uitgestort. En het staat symbool voor het wantrouwen waarmee we behandeld worden.

Een schrijnend voorbeeld:
Als je je onveilig voelt in je huis, omdat je je hand door de scheuren kan steken, het dak boven je hoofd kraakt en je kinderen elke nacht huilen uit angst dat het huis instort, dan kun je een AOS-melding (acuut onveilige situatie) doen bij het IMG (Instituut Mijnbouwschade Groningen).

Doe je zo’n melding, dan zegt het IMG: dit telt mee als bewijs van uw leed. Maar: niet als de melding ongegrond is. Dat is het geval als een deskundige zegt dat uw huis wél veilig is, ook al ervaart u dat anders.

Citaat uit het artikel:
‘Het doen van een AOS-melding is natuurlijk een indicatie dat er iets aan de hand is, alleen valt een ongegronde melding niet binnen deze regeling. We hebben voorbeelden van mensen die twee of drie keer een melding hebben gedaan. Hoe kan het dat ze die angst houden terwijl er iemand is geweest die heeft gezegd dat hun situatie veilig is? Daar moet je wat mee, maar dat is op dit moment niet de rol en de taak van het IMG.’ Bron: Ellen Giebels, hoogleraar psychologie en bestuurslid van het IMG

Volgens Bart Kortmann, directeur van het IMG ligt een ongegronde AOS-melding aan de melder:

die man of vrouw had op dat moment gewoon aandacht nodig. Wat betreft het veiligheidsaspect was er weinig aan de hand, wat niet wil zeggen dat er met die persoon niets aan de hand hoeft te zijn”.

Hier wordt aan ‘blaming the victim’ gedaan. Hier krijgt de gedupeerde de schuld, wordt tot ziek en zwak verklaard, tot een angsthaas die bang blijft terwijl daar toch echt geen reden voor is. Tot aandachtstrekker. Er moet ‘iets aan de hand zijn’ met de melder, want waarom gelooft hij of zij de deskundige niet? Stuur maar door naar de psycholoog, die zoekt het verder wel uit.

Doorademen, zeg ik tegen mezelf terwijl ik dit blog schrijf. Niet boos worden, dat is niet goed voor je. Maar ik kan het niet tegenhouden, wat hier gebeurt is te erg. Woest word ik van de arrogantie van Giebels en Kortmann. Hoe durven jullie zo over ons te spreken, hoe durven jullie ons de schuld te geven als we bang zijn, hoe durven jullie van je eigen waarheid uit te gaan en die van ons te negeren. How dare you!

Waar hier de menselijkheid is? Die is er niet.

Eerder verschenen blogs over dit onderwerp:
Smartengeld, hou het simpel 11-6-21
De prijs van mijn leed 26-8-20
Gedeelde smart is halve smart 24-2-20
Smartelijke geld 22-2-20