De schaamteloze vernietiging van Groningen

Een voorwoord bij het eindrapport van de enquêtecommissie gaswinning

Het begon met de vondst van aardgas onder het land van boer Boon in Slochteren die het hele land een ongekende welvaart bracht waarvan met de opbrengst wegen, spoorlijnen en havens werden aangelegd behalve in Groningen waar boer Boon maar een schijntje kreeg voor het gebruik van zijn land en daarmee symbool staat voor hoe er vanaf 1958 met Groningen is omgegaan want daar wonen toch alleen maar een handjevol boeren die niks nodig hebben behalve een koe, een geit en klompen, en omdat er zo weinig mensen wonen is het ook niet erg dat er aardbevingen zijn en er wat scheurtjes in de huizen komen die toch al tochtig van zichzelf zijn zo werd er decennialang gedacht tot er in augustus 2012 een zware aardbeving was in Huizinge waar iedereen zich rot van schrok behalve de politici in Den Haag die hun schouders ophaalden en lekker doorgingen met pompen en geld verdienen waarna Groningen ging protesteren met fakkels en tractors maar dat had geen effect want de gaswinning moest doorgaan omdat de bejaarden in Limburg niet in de kou mochten zitten en er viel zo lekker veel geld mee te verdienen en daar werden de aandeelhouders van Shell en ExxonMobil zo blij van en dat maakte Rutte weer blij en zo gingen er steeds meer huizen kapot en ook boerderijen, kerkjes, scholen tot en met mensen aan toe en lagen de kinderen ’s nachts wakker in hun trillende bedjes en wisten hun ouders niet hoe ze ze troosten moesten want niemand kan met zijn blote handen de aardbevingen tegenhouden dat kunnen ze alleen in Den Haag door te stoppen met gaswinnen maar dat deden ze niet en zo komt het dat Groningen het stiefkind van Nederland is geworden waar niemand meer vertrouwen heeft in een overheid die een ziek systeem heeft opgetuigd om maar zo min mogelijk schade te hoeven vergoeden en zo weinig mogelijk huizen te hoeven versterken waarvan de bewoners op hun beurt ziek zijn geworden en waar een einde aan moet komen want het is een schande en daarom bieden wij, leden van de enquêtecommissie, hierbij onze excuses aan voor al het leed dat u, Groningers, is aangedaan want eerlijk gezegd verwachten we niet dat Den Haag dit zal doen want daarvoor hebben ze een te groot bord voor hun kop en hebben de verhoren onomstotelijk duidelijk gemaakt dat Haagse politici niet te vertrouwen zijn evenmin als de bestuurders van Shell en ExxonMobil die door de energiecrisis in 2022 maar liefst 94 miljard euro winst gemaakt hebben waaruit maar weer blijkt dat ze geen geweten hebben daar weten jullie alles van en daarom moeten ze al dit geld vóór 1 maart storten in een fonds dat eerlijk verdeeld zal worden onder jullie allemaal inclusief de nazaten van boer Boon.

Zeerijp, 24 februari 2023

Blije gezichten in Groningen. Het eindrapport van de parlementaire enquêtecommissie gaswinning wordt in Zeerijp gepresenteerd. Wij hoeven dus niet naar Den Haag, want Den Haag komt naar ons. Voor wie niet weet waar Zeerijp ligt: u gaat in Loppersum over het spoor rechtdoor, de eerste weg rechtsaf en u bent er. Zeerijp staat bekend om zijn vele aardbevingen. Maar ook de Jacobuskerk mag er wezen. De majestueuze, hoog boven de Groningse klei uitstekende neo-romaanse kerk is, als je goed kijkt, vanuit Den Haag al te zien. Zo ver is Groningen dus niet.

Al zult u, politicus uit het westen, daar anders over denken. ‘Wat een pokke eind rijden’ hoor ik u al verzuchten als u bij Zwolle bent. Ik raad u trouwens sterk aan te gaan carpoolen, want De Diek’n ligt aan een klein landweggetje waar als het regent de modder u om de enkels spoelt. En dan is 200 meter teruglopen van uw auto naar de boerderij geen pretje, daar houdt u geen schone kleren bij. En u komt op televisie, vergeet dat niet.

Heb ik nog meer tips? Ja, rij niet gelijk terug naar het veilige westen, maar blijf nog even. Meng u onder de bewoners, de agrariërs, de ondernemers, de kinderen, hun juffen en hun meesters. Praat met ze, maar vooral: luister naar ze en vraag NOOIT, maar dan ook NOOIT “heeft u of heb jij wel eens een aardbeving meegemaakt”. Want dan heeft u er niets van begrepen en kan dat hele rapport de prullenmand in en bent u nog verder van huis. En wij ook.

Hou op, hou op, hou op

Beste Regina Bouius,

Bij het lezen van de open brief die u, als nieuwe Nationaal Coördinator Groningen, aan de inwoners van het Groningse gasbevingsgebied heeft gestuurd, overviel mij een immens gevoel van déja-vu. Oh nee hè, niet weer meer van hetzelfde. Hoeveel van dit soort brieven vol beloftes heb ik al niet gehad, afkomstig van de NCG, het CVW, de NAM, de TCMG, de IMG of welke club dan ook: we gaan het beter doen, we gaan het sneller doen, we gaan het samen met u doen.

En hoeveel informatiebijeenkomsten over de versterkingsoperatie zijn er sinds Huizinge 3.6 wel niet geweest. Ik herinner me de hoopvolle zalen bij NCG-showman Hans Alders (2016) en de boze zalen bij de (13?) bijeenkomsten van de gemeente Loppersum (2018), waar een gebiedsmanager van de NCG gebakken lucht stond te verkopen. In beide gevallen gloedvolle betogen dat het goed zou komen, dat onze huizen in rap tempo veilig gemaakt zouden worden. En wat is daarvan terechtgekomen?

U sluit uw brief af met de woorden: ‘Achterom kijken heeft weinig zin’. Ik denk dat het verstandig is dat wél te doen. Met uw brief treedt u namelijk in de voetsporen van eerdere NCG’s, waarvan er geen één geleverd heeft wat hij beloofde. U borduurt gewoon voort op diezelfde loze beloftes: ‘We willen met u in gesprek en naar u luisteren. Daarom gaan we het gebied in om u te ontmoeten en van uw ervaringen te leren‘.

Hou op, hou op, hou op.

We hebben de afgelopen jaren al eindeloos verteld waar we tegenaan lopen en wat we willen: net zo veilig wonen als de rest van Nederland. Niet in 2028, maar nú.

Geen blij jaar

Het liefst zou ik dit jaar afsluiten met een heel blij blogje. Ons huis is versterkt, dat zou toch genoeg reden moeten zijn voor een feestje: een huis vol vrienden met de Kerst en een spetterend festijn om het nieuwe jaar mee te verwelkomen. Maar dat gaat niet gebeuren, geen zin, niet voor in de stemming.

cartoon: Andryi Petrenko

Belangrijkste reden: ik kan niet uit mijn bol gaan terwijl in Oekraïne mensen in de kou zitten, honger hebben en de Russische raketten dagelijks hun leven bedreigen. Terwijl miljoenen Oekraïners ontheemd zijn en zich afvragen of ze ooit nog naar huis terug kunnen.

Andere belangrijke reden: er zitten in Groningen nog veel te veel bewoners in de diepe ellende. Wonend in hun onveilige, gescheurde huizen of in krappe tijdelijke woningen. Niet wetend waar ze aan toe zijn, velen al jaren aan het lijntje gehouden. Wel wetend dat de uitkomst van de Parlementaire Enquête Gaswinning misschien koppen zal doen rollen, maar niets aan hun situatie zal verbeteren.

Laatste reden: het was privé een zwaar jaar.

Het liefst zou ik dit jaar afsluiten met een heel blij blogje. Maar het zit er gewoon niet in. Dit was geen blij jaar. Blije momenten, mooie ontmoetingen en dierbare vrienden om me heen, ja dat gelukkig wel. Maar ik denk dat ik pas echt weer blij kan zijn als de oorlog in Oekraïne voorbij is en iedereen in Groningen zich weer veilig voelt in zijn eigen huis.

Dierbaar kerkje

’s Winters staat ons kerkje in het licht. Dat verdient het ook, want het is één van de mooiste middeleeuwse kerkjes van Groningen. Het staat bovenop de wierde, met aan zijn voeten de ijsbaan. Het licht weerspiegelt de kerk en de kerstboom in het bevroren water. Links is nog net de contour van de schuilhut te zien, waar verkleumde schaatsers zich op kunnen warmen. Zelfs aan een wc-tje is gedacht.

eigen foto

Er wordt goed voor het kerkje gezorgd. Zowel door de dorpsbewoners als door de Stichting Groninger Kerken. Maar het kerkje is ook kwetsbaar en lijdt onder de honderden aardbevingen die het al meegemaakt heeft. Ook al wordt de schade elke keer hersteld, toch hou ik elke keer mijn hart vast als er weer een zware beving door het dorp trekt. Zal de kerk het houden? Zijn er geen mensen binnen? Scheurt de toren niet los van het schip?

Tot nu toe gaat het goed. Maar ik vrees de dag dat ik alleen nog deze foto heb als herinnering aan één van de mooiste middeleeuwse kerkjes van Groningen.