Susan Top, een topvrouw

Beste Susan,
Je neemt deze week wandelend afscheid als secretaris van het Groninger Gasberaad. Op twitter is te volgen waar je wandelt en met wie. Sandra Beckerman, Sijbrand en Richtje Nijhoff, Henk Nijboer en Herman Bröring hebben je al vergezeld. Nog drie dagen te gaan, dan ben je secretaris af.

Elke keer als ik jou in actie zag op drukbezochte bewonersbijeenkomsten of interviews met je las, slaakte ik een zucht van verlichting. Je was zo goed geïnformeerd, zo duidelijk in je visie op wat er fout ging en wat de gevolgen daarvan voor de bewoners waren. Beter dan jij kan niemand verwoorden wat er mis gaat in Groningen.

Als er weer eens beloftes verbroken werden (heel recent: de gaswinning die per 2022 zou stoppen, stopt toch niet), waarvan ik regelmatig dacht: dit kan toch niet, dit mag toch niet of ben ik nou gek?, liet jij in de media van je horen. Dit klopt niet, dit moet anders, zei je dan en deed gelijk suggesties ter verbetering. Daarmee bewaakte je de normaliteit: hoe het hóórt te gaan in een rechtstaat en liet je ons gedupeerden weten dat we geen zeurders waren, maar in ons recht stonden met onze klachten, protesten en boze brieven.

Je zat aan tafel met ambtenaren, bestuurders en politici. Mensen waar je als individuele gedupeerde moeilijk toegang tot krijgt en als je die toegang wel krijgt, kunnen ze niets voor je doen: “want ook wij hebben geen invloed op wat er in Den Haag besloten wordt”. Om moedeloos van te worden. Dat jij hier ook moedeloos van bent geworden begrijp ik helemaal. Als secretaris van het Groninger Gasberaad zat je in een positie met invloed, maar het logge bureaucratische monster dat van de afhandeling van de mijnbouwschade gemaakt is, sluit elke invloed van buiten af. NAM en Staat hebben er ondoordringbare hekken omheen gezet. Hekken waar niemand doorheen kan. Ook jij niet.

Je hebt als een leeuwin voor ons geknokt. Jij hebt alles gedaan wat in jouw macht lag. Je hebt zeven jaar gestreden, je hebt laten zien dat we in Groningen niet gek zijn, dat er niet met ons te spotten valt. Je hebt het beste van jezelf gegeven. Meer kan je niet doen, meer hoef je ook niet te doen. Ooit zal duidelijk worden wat hier allemaal misgegaan is en wie daarvoor verantwoordelijk zijn. En dan zeggen ze in Den Haag: “Susan Top had helemaal gelijk, hadden we maar naar haar geluisterd”.

Susan, dank je wel voor je inzet, je betrokkenheid én petje af voor je moedige besluit om te stoppen. Genoeg is genoeg. Ik wens je (na uitgerust te zijn…) een nieuwe baan toe waarin je wél invloed hebt, want met zo’n topvrouw als jij mogen ze hun handen dichtknijpen.

Iemand zit op een bankje

Bijgaande foto komt uit een artikel over de mentale gezondheid van de bewoners in het gaswinningsgebied. Daar is nogal wat om te doen. Is die gezondheid nou slechter, beter of gelijk aan de rest van Nederland? Is het aantal suïcides in Groningen nu hoger, lager of gelijk aande rest van Nederland? De deskundigen zijn het er niet over eens, daarom moet er meer onderzoek naar gedaan worden.

Het onderschrift van de foto is: iemand zit op een bankje. Een voor de hand liggende tekst, want dat is wat je letterlijk op de foto ziet. En daarmee een overbodige tekst.

Datzelfde geldt voor de nadere onderzoeken naar onze mentale gezondheid. Je hoeft maar naar ons te kijken en je ziet letterlijk onze uitputting, onze moedeloosheid, de kringen onder onze ogen, de wanhopige blik en de ingehouden boosheid die ons van binnen leeg vreet.

Het ligt voor de hand dat dat komt door de gaswinningsellende. Nader onderzoek is volstrekt overbodig.

Gesloopt door de versterking

Afgelopen weekend hielp ik goede vrienden bij het achterstallig onderhoud van hun tuin. We waren met een grote club. Hun leven staat al jaren in het teken van de versterking van hun huis. Ze zijn nu met de laatste loodjes bezig, loodjes die bijna niet meer te dragen zijn. Het klinkt zo simpel: een huis wordt gesloopt en daarna nieuw opgebouwd. Appeltje eitje toch? En je gaat er ook nog op vooruit, wat wil je nog meer?

De realiteit is dat niet alleen je huis, maar ook jij zelf gesloopt wordt. Vooral jij zelf. Het vraagt een onmenselijk uithoudingsvermogen, een-ik-laat-me-er-niet-onder-krijgen, een vallen en proberen weer op te staan in een gekmakend, jarenlang proces van één stap vooruit en twéé stappen terug. Dan heb je straks je nieuwe huis, maar ben je zelf kapot.

De stoelen stonden klaar voor de tuinclub. Ze bleven leeg. Niemand nam de tijd om te gaan zitten. Want het enige wat je kunt doen voor vrienden die aan het eind van hun latijn zijn, is je handen uit je mouwen steken.

Zo helpen we elkaar er doorheen. Als lotgenoten onder elkaar.

Negen jaar na Huizinge: zijn de problemen opgelost?

16 augustus 2012, de Groningse bodem schudt en kraakt door de zwaarste aardbeving tot nu toe. Huizinge 3.6 op de schaal van Richter. Het is het begin van een nationale bewustwording: hé, er is echt iets aan de hand in Groningen. Het zijn tóch geen aanstellers die zeuren over scheurtjes in hun huis.

Er worden instituten en commissies opgetuigd om de ontstane schade voortvarend en ruimhartig te vergoeden. Dorpen krijgen architecten toebedeeld om gezamenlijk hun huizen te versterken. Speeltuintjes en dorpshuizen worden gratis opgeknapt door de NAM, het bedrijf dat de schade veroorzaakt.

16 augustus 2021, niemand in Nederland weet nog wat er vandaag, negen jaar geleden, in Groningen gebeurde. Waarom zouden ze ook, alle schade is hersteld en alle huizen versterkt. De gaswinning gaat binnenkort stoppen, dus probleem opgelost.

Maar waarom bezoekt Mark Rutte op 12 augustus jl. dan Loppersum? Waarom praat hij met wanhopige gedupeerden en met medewerkers van Stut-en-Steun die zich uit de naad werken om de bewoners te helpen hun weg te vinden in het oerwoud van steeds veranderende regels. En waarom gaat hij langs bij de Commissie Bijzondere Situaties, een commissie die zich bezighoudt met bewoners die door de jarenlange ellende er helemaal doorheen zitten.

Als de problemen echt waren opgelost, hoefde hij hier toch niet meer te komen?