Zo had het ook kunnen gaan

Stel nou dat op 16 augustus 2012, na de aardbeving in Huizinge van 3.6, de gaskraan gelijk was dichtgedraaid. Dat de volgende dag al het crisisherstelplan in werking was getreden en dat de busjes van de aannemers op 18 augustus waren gaan rijden. Alle boorlocaties definitief ontmanteld waren en volgestort met beton. En dat twee jaar later Groningen er weer picobello bij lag. Met dank aan het goed gevulde Groningergasfonds, waar de overheid sinds 1963 jaarlijks 10% van de aardgasbaten in stortte.

Dan zouden we vandaag een feestdag hebben. Net zoals de afgelopen jaren. Al konden die van 2020 en 2021 door corona helaas niet doorgaan. Maar vandaag zou het groots gevierd worden, het 10-jarig jubileum van het sluiten van de gaskraan. Met als eregast premier Mark Rutte, onder wiens bezielende leiding het helemaal goed gekomen is met Groningen.

Omdat in Nederland levenszekerheid voor leveringszekerheid gaat.

Littekens

Het is lekker fietsweer en ik doe met mijn nicht uit Voorschoten een rondje Zeerijp-Garsthuizen-Huizinge-Westerwijtwerd-Westeremden-Loppersum. Onderweg vertel ik haar over de grote beving in Huizinge in 2012; wijs op scheuren en stutten; op het enkele huis dat versterkt is en de vele huizen (en bewoners) die nog onveilig zijn. We passeren nieuw opgebouwde wijken waar de ziel uit verdwenen is en blijven stilstaan bij één van de 80 middeleeuwse kerkjes die beschadigd zijn door de gaswinning.

Fietsen door het (prachtige) hart van het aardbevingsgebied, waar ik zelf middenin woon, is een confrontatie met de littekens die het landschap, de dorpjes en de mensen hebben opgelopen. Het is ook een confrontatie met mijn eigen littekens. Ik merk dat ik terughoudend ben met wat ik haar vertel. Aan mijn nicht ligt het niet, ze is oprecht geïnteresseerd en wil er alles over weten. Maar mijn littekens laten dat niet toe. Uit lijfsbehoud moet ik soms mijn ogen sluiten voor wat ik weet en zie.

Ik wou dat ik een vleermuis was

Vandaag kwam de controleur kijken naar de natuurmaatregelen. Dat zijn maatregelen die niets met de versterking van ons huis te maken hebben, maar wel verplicht zijn. Vleermuizen, mussen en gierzwaluwen mogen niet de dupe worden van de bouwactiviteiten. Daarom wordt er goed opgelet dat ze niet gaan nestelen onder dakpannen die verwijderd moeten worden. Dat vind ik als natuurliefhebber een goede zaak.

Met grote zorgvuldigheid en liefdevolle aandacht zijn ze door de vijf maanden die de versterking duurde geloodst. De vleermuizen kregen prachtige nestkasten. Voor de gierzwaluwen werden speciale dakpannen neergelegd, ook al komen deze zwaluwen hier niet voor. Je weet maar nooit of er een verdwaalde langs vliegt. De mussen kregen het vriendelijke verzoek in de heg te nestelen.

De afgelopen maanden heb ik weleens gedacht: was ik maar een vleermuis. Dan zou er ook voor mij een nestkast gemaakt zijn, waar ik kon bijkomen van de versterkingsstress. Maar nooit, echt nooit, kwam er een controleur om te kijken hoe het met mij ging. Altijd kwamen ze voor de vleermuizen, mussen en gierzwaluwen die hier niet voorkomen. 

Daardoor ben ik nu uitgeteld en vliegen de vleermuizen en de mussen vrolijk rond.  En betrap ik mezelf op de natuuronvriendelijke gedachte: had dat niet andersom moeten zijn?



Ik ga ff een paar weken hangen, om uit te rusten

De ten-einde-raad-Groninger

Vandaag is het Sociaal Handvest Groningen ondertekend door bestuurders (denk aan staatssecretaris Vijlbrief, een provinciale gedeputeerde en vijf aardbevingsburgemeesters); uitvoeringsinstanties (denk aan IMG en NCG) en maatschappelijke organisaties in het gaswinningsdossier (denk aan GBB, Groninger Gasberaad en Vereniging Eigen Huis).

Eerlijk gezegd had ik nog nooit van dat handvest gehoord. Blijken ze er al anderhalf jaar mee bezig te zijn. Waarom het zolang geduurd heeft voor de handtekeningen gezet zijn, zal wel iets te maken hebben met zorgvuldigheid, rechtvaardigheid en nadere onderzoeken. Dat is de overheid wel toevertrouwd.

Waarom dit handvest? Omdat de mens (denk aan de bewoner, de gedupeerde, de ten-einde-raad-Groninger) tot nu toe niet centraal heeft gestaan en dat moet anders. Een prima doel natuurlijk, waar ik helemaal achtersta. Maar wat staat er eigenlijk in het Sociaal Handvest?

Een voorbeeld:
Artikel 8: Bewoners behoren ruim voldoende tijd te krijgen bij het nemen van ingrijpende besluiten; in dat verband dienen de uitvoeringsorganisaties flexibel met deadlines voor bewoners in procedure om te gaan.

Oeps, denk ik als ik dit lees, dit is wel veel vaagtaal in één zin. Ruim voldoende tijd? Flexibel omgaan? Woorden waar een beleidsmaker alle kanten mee op kan, maar de bewoner niets aan heeft.

Beter zou zijn:

Artikel 8: Bewoners krijgen zolang als ze nodig hebben de tijd bij het nemen van ingrijpende besluiten; daarom mogen de uitvoeringsorganisaties hen geen deadlines opleggen

Nog een voorbeeld:
Artikel 11: Licht bewoners goed in over juridische aspecten van besluiten van instanties en stel hen in staat juridisch advies en ondersteuning te krijgen.

Beter zou zijn:

Artikel 11: Juridisch ge-eikel is vanaf nu verboden

Kijk, daar heeft de mens (denk aan de bewoner, de gedupeerde, de ten-einde-raad-Groninger) tenminste iets aan.

Na één dag al kapot

Ik ontkom er niet aan, schrijven over de Parlementaire enquête gaswinning Groningen. Als je al bijna 8 jaar blogt over de gaswinning en alle gevolgen van dien, kun je niet je mond houden als er eindelijk onderzocht wordt wat er in achterkamertjes, via weggegooide sms-jes en vergeten herinneringen allemaal bekokstoofd is. Over onze ruggen, laat dat duidelijk zijn.

Gisteren was de eerste dag van de openbare verhoren en wat een startdag was het. Om 17.00 uur hing ik uitgeput in de touwen. De emoties van Sijbrand Nijhoff en Susan Top hadden me de das omgedaan. Niet omdat ik niet tegen emoties kan, maar omdat het ook míjn emoties zijn.

Blog na blog heb ik volgeschreven met precies dát wat Sijbrand en Susan benoemden. De onmacht die ik voelde als ik 15 maanden moest wachten op het zoveelste schaderapport. De angst als het dak weer eens boven mijn hoofd kraakte en de vloer golfde. De woede bij de zoveelste zinloze informatiebijeenkomst waar bestuurders gebakken lucht verkochten. En dat jaar na jaar na jaar.

Ik ben blij dat de parlementaire enquête begonnen is, maar man oh man wat zie ik op tegen al die verhoren.