Gas boren doet ook de geschiedenis scheuren

Leesvoer voor minister Wiebes.

Geschreven door Marjoleine de Vos.
Verschenen in het NRC Handelsblad van maandag 21 augustus 2017.

De luidvloer in de toren van de middeleeuwse kerk Maria Minor in Utrecht. Bij de touwen van de klokken staan leden van het klokkenluidersgilde te wachten tot de luidmeester een teken geeft, dan brengen ze de klokken in beweging. Enorme klokken die geweldige krachten ontwikkelen. Zo geweldig dat na een poosje de hele toren staat te zwiepen, ook al hangen de klokken aan een in de toren geplaatst houten frame.

Die klokken hangen daar al eeuwen en worden al eeuwen geluid en al die eeuwen heeft de toren gezwiept, zeg ik tegen mezelf als mijn hart wat angstiger begint te bonzen. Ik zie de anderen ook wat benauwd kijken. We zijn met een groepje uit Noord-Groningen. Waarschijnlijk denken ze allemaal aan hetzelfde.

copyright NRC

Op 16 augustus 2012 zat ik ’s avonds aan tafel in de huiskamer toen ik de vrachtwagen hoorde. Een zware vrachtwagen die recht op het huis af leek te komen, maar voor ik goed en wel begreep hoe dat kon, begonnen de muren te zwiepen en de glazen in de kast te rinkelen. Ik greep de tafelrand stevig vast – een mens zoekt soms een nogal onbeduidend houvast.

„Dat was een zware”, zei de buurman die al eerder op straat stond. Daarom gingen we even naar Huizinge, hemelsbreed nog geen twee kilometer verderop, om te kijken hoe het huis van mijn vriend erbij stond.

In Huizinge was menigeen opgewonden. Sommigen hadden al informatie, het epicentrum zou hier ergens gelegen hebben.

“Het huis stond er nog. De scheuren zagen we pas later”.

Lambert de Bont, het verstandige, welbespraakte bestuurslid van de in 2012 opgerichte Groninger Bodembeweging, zei vorige week tegen NRC : „Vijf jaar geleden had ik veel meer vertrouwen in de overheid. […] Maar het vernietigen van gebouwen en cultureel erfgoed in de provincie Groningen bleek gewoon geaccepteerd te worden.” Hij is inmiddels verhuisd en geen bestuurslid meer – het is niet vol te houden. De overheid en de NAM weten alles zo ingewikkeld te maken en zo te traineren dat een gewoon mens daar gek van wordt.

Ik maakte laatst een fietstochtje, kwam door Doodstil, waar een schitterende jugendstilvilla staat. Vroeger droomde ik ervan in zo’n huis te wonen. Nu ben ik dankbaar voor mijn arbeiderswoninkje: het balkon van de villa dreigde naar beneden te komen als gevolg van de aardbevingen en het gebouw staat al vijf jaar in de stutten. Verscheidene grote boerderijen zijn afgebroken, of worden gestut, ook al járen lang. Rijksmonumenten: in de stutten. Molens en kerken: beschadigd.

De toren van de Utrechtse Maria Minor staat er al eeuwen, net als de kerken in Groningen; sommige hebben fundamenten uit de twaalfde eeuw. Ze hebben van alles doorstaan, overstromingen, oorlogen, beeldenstorm. Ze zijn robuust. Maar nu heeft de schitterende middeleeuwse kerk van Middelstum scheuren in de gewelven, scheuren dwars door de vijftiende-eeuwse plafondschilderingen.

En het is hier verder zo mooi en zo heerlijk. De dorpen met hun oude kerken die hoog op de wierden staan, de brede boerderijen met hun enorme dubbele schuren die zo rustig in het land liggen. Molens in de wazige augustusmorgen.

De meeste mensen willen hier helemaal niet weg, omdat ze hier zo graag wonen. Degenen die dat wel willen, omdat ze bang zijn, omdat hun huis kapot is, kúnnen het niet – niemand koopt een kapot huis. Behalve soms de NAM. Om het te slopen of te sluiten. De overheid heeft alles alleen maar ingewikkeld gemaakt en niemand gesteund.

Luid de klokken! Laat ieders muren trillen!

Marjoleine de Vos

Advertenties

De Groningse surplace

In de wereld van het baanwielrennen is de surplace een bekende term. Op de plaats rust, maar dan op de fiets. Bedoeld om je tegenstander zijn/haar geduld te doen verliezen en als eerste te laten vertrekken. Waarna jij in de slipstream naar de overwinning sjeest.

399px-Sur_place_-_Yondi_Schmidt_-_Grégory_Baugé
surplace

In Groningen kennen we ook de surplace. Op de plaats rust, maar dan voor de afhandeling van bevingsschade. Sinds afgelopen maart wordt er geen enkele schade meer afgehandeld, want de NAM en de Overheid blijven met de billen samengeknepen op het zadel zitten en verroeren geen spier. Hopend dat we ons geduld verliezen en toegeven aan een ridicuul schadeprotocol.

De langste surplace in de wielersport heeft 24 uur en 6 minuten geduurd. De Groningse surplace duurt al 7 maanden. Ondertussen gaan de aardbevingen gewoon door en stapelen de schades zich op. Ook de aardgaspomp van de NAM staat niet stil.

Komt het ooit nog goed met Groningen? Ik betwijfel het. Mijn vertrouwen in de toekomst neemt in ieder geval per dag en per aardbeving af en mijn geduld raakt ook op. Zeker nu er in Den Haag een project-directeur-generaal Bovengronds Groningen is aangesteld, wat met zo’n onheilspellende titel het ergste doet vrezen.

Daarom doe ik vanaf vandaag mijn eigen surplace en las een blogpauze in. Ik denk dat ik maar veel ga fietsen.

Tot later.

 

Bronvermelding foto

 

 

 

Stop met tanken bij Shell & Esso

Rijd je met de auto van Den Haag naar Groningen, dan passeer je een scala aan benzinestations. Van ouderwets tot gloednieuw, van klein tot groot, van Shell tot Esso, van Gulf tot Tango. Shell en Esso kent u natuurlijk, behalve getankt heeft u er vast wel eens een kopje koffie gedronken of een sanitaire stop gemaakt.

gas-pump-1914310_1920Wat u misschien niet weet is dat ze samen verantwoordelijk zijn voor de vernieling van Groningen. Door de jarenlange gaswinning zijn onze huizen ernstig beschadigd. Grote Shell & kleine broertje Esso doen er samen, als NAM, alles aan om onder het vergoeden van de schade uit te komen. Ze huren er zelfs experts voor in om hun onschuld te bewijzen, terwijl de wet zegt dat ze aansprakelijk zijn.

Ik had mijn laatste hoop gevestigd op het nieuwe regeerakkoord. Na alle media-aandacht en debatten in de Tweede Kamer was ik voorzichtig optimistisch gestemd. Maar helaas, Rutte III kiest opnieuw voor het grote geld (doorgaan met gaswinnen) en tikt de NAM niet op de vingers. Integendeel, de NAM laat weten blij te zijn met het regeerakkoord.

old-2722788_1920Ik ben niet blij, ik ben ten einde raad en vraag u ons te helpen. Wilt u alstublieft niet meer tanken bij Shell & Esso. Er zijn een heleboel andere benzinestations in Nederland. Voor u maakt het niet uit waar u tankt, voor mij en duizenden mede-Groningers wel. Door Shell & Esso te boycotten, raakt u ze waar het het meeste pijn doet: in hun portemonnee. Zo laat u hen weten dat u hun gedrag in Groningen niet meer pikt.

Gronings verstaan Shell & Esso helaas niet, maar de taal van het geld wel.

 

 

 

 

De vergeten kinderen van Groningen

Er was een tijd, lang lang geleden, dat men ervan overtuigd was dat baby’s geen pijn voelden. Daarom was verdoven bij een operatie niet nodig. Hier moet ik aan denken als kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer in het rapport ‘Vaste grond gezocht’, zegt dat ‘kinderen in aardbevingsgebied Groningen te lang vergeten zijn.’

DMcoYd4X4AEXSJn
copyright cartoonist Pluis

Leerkrachten zijn er te vaak van overtuigd dat kinderen niets merken van de bevingen. Ook al krijgen ze les in een noodschoolgebouw, omdat hun eigen school onveilig is. Ouders denken te vaak dat je geen slapende honden wakker moet maken. Dat laatste klinkt best logisch. Maak vooral je kind ’s nachts niet wakker met de vraag: ben je bang dat er vannacht een aardbeving komt?

Maar het gevolg is wel een generatie vergeten kinderen. En is de kinderombudsvrouw ervoor nodig om de volwassenen (waaronder hulpverleners!) wakker te schudden. ‘Hé, kinderen hebben ook gevoelens hoor, ze zijn soms bang of boos, voelen zich onveilig, want hun huis trilt en kraakt en reken maar dat ze pijn voelen als het dak op hun hoofd valt”

Dus, ome regering, u gaat alle kinderen en jongeren in aardbevingsgebied Groningen serieus nemen. Door ze  vaste grond onder de voeten te geven. Want u bent de baas van Nederland en dus ook van Groningen. Daarom houdt u vanaf nu rekening met de belangen van kinderen en jongeren in alle beslissingen over gaswinning, herstel, versterking en de ontwikkeling van de regio (de eerste van Margrite’s zes aanbevelingen, die u állemaal gaat uitvoeren).

Niet vergeten, hè!

 

 

 

 

 

 

 

 

Een gewone normale Groninger

Gaat elke avond naar bed en staat de volgende dag weer op
Wast zijn handen, poetst zijn tanden en voelt zich top
Ontbijt aan tafel, in de auto, op de fiets of eet maar liever niets
Brengt de dag door op kantoor, op school of is eigen baas
Zorgt voor de kids en de zieke buurman van hiernaast

Sjoukje Bierma, Formatie, Buma, Rutte, Pechtold, Segers

Komt ’s avonds thuis, loopt een rondje om het huis
Inspecteert de muren en ziet weer nieuwe scheuren
Grote kieren tussen de ramen en de deuren
Belt de NAM, het CVW en de NCG
Krijgt te horen: nee, wij helpen u hier niet mee
Tis de schuld van de Groninger klei
Daarom scheurt uw huis en uw ziel erbij

Een gewone normale Groninger
Gaat elke avond naar bed en droomt van een leven
Waarin de huizen niet meer beven
Waarin hij opstaat zonder pijn
En gewoon een normale Nederlander blijkt te zijn

Illustratie: copyright Sjoukje Bierma in het Parool