Handjeklap tussen de olies en minister Kamp

Het is dit jaar tien jaar geleden dat de zwaarste aardbeving tot nu toe plaatsvond. In Huizinge met een kracht van 3.6 op de schaal van Richter, op 16 augustus 2012 om precies te zijn. Het is dit jaar negen jaar geleden dat de gaswinning fors verhoogd werd. Ondanks het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) dit niet te doen, werd in 2013 53,8 miljard kuub aardgas opgepompt. De hoogste productie sinds 1981.

De verontwaardiging in Groningen was groot. Hoe kon minister Kamp dit goedkeuren, had hij dan helemaal niet door hoeveel risico hij hiermee nam. Hoe kon hij onze veiligheid zo in gevaar brengen door in plaats van minder méér te gaan winnen, daarmee de kans op nog zwaardere bevingen op de koop toe nemend.

We zijn er nooit achtergekomen, tot gisteren. Drie journalisten van de NRC zijn gaan graven en vonden geheime notulen. En wat blijkt: de topmannen van de oliemaatschappijen Shell en ExxonMobil hebben forse druk uitgeoefend op minister Kamp om zich niets aan te trekken van het SodM advies. Kamp boog voor de druk.

Ik moet eerlijk bekennen dat ik vrolijk werd van dit nieuws. Niet omdat het leuk nieuws is, maar omdat we een kijkje krijgen in de geheime krochten van de olies zoals we de oliemaatschappijen hier spottend noemen. En dat we nu bevestigt zien wat we hier altijd al dachten: dit zaakje stonk, hier werd gesjoemeld en gelogen, de waarheid geweld aan gedaan en onze regering werkte eraan mee.

Ik kijk reikhalzend uit naar de openbare verhoren van de Parlementaire Enquête Gaswinning die binnenkort van start gaan. Laat de koppen maar rollen.

Zie ook het artikel van de NOS: “Innige samenwerking tussen ministerie en NAM, blijkt uit geheime notulen”.

Het is te laat voor een bewonersadviesraad

De versterkingsoperatie in Groningen is een zooitje, een ander woord heb ik er niet voor. Pas 10% van de te versterken woningen is klaar in, pak hem beet, 8 jaar tijd. Bewoners klagen steen en been over de onzekerheid waar ze jaren in moeten leven.

Maar nu heeft de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) iets bedacht. Er komt een bewonersadviesraad die de NCG gaat adviseren. Waarom? Omdat de bewoners centraal moeten staan bij de versterking van hun huis en omdat de NCG de denkkracht van de bewoners wil benutten.

Het is mei 2022 en de NCG geeft toe het zonder ons, de bewoners, niet te redden. Eerst hebben ze jaren aangemodderd en ons aan ons lot overgelaten en nu mogen we opeens meedenken. Hoeveel adviezen en voorstellen zijn er al niet gedaan, bijvoorbeeld door het Groninger Gasberaad en de Groninger Bodem Beweging. En hoe weinig is daarmee gedaan.

En dan nu een bewonersadviesraad oprichten. Dat had jaren eerder moeten gebeuren, toen we nog puf hadden en nog vertrouwen in een goede afloop. Nu is het te laat, nu is het een belediging.

Tochtig, onveilig, maar nog bewoonbaar

Mijn oog valt op een bericht op RTVNoord: Sloop Delfzijlster flats twee jaar uitgesteld: ‘Ze zijn tochtig, maar nog bewoonbaar’. De flats (vier stuks) moeten gesloopt worden, omdat ze niet aan de veiligheidsnormen voldoen in dit door aardbevingen geteisterde gebied. De flats zijn dus niet alleen tochtig, maar ook onveilig. Gelukkig zijn ze nog wel bewoonbaar!

Zie hier een typisch voorbeeld van hoe er met onze veiligheid gesold wordt. Er staan in Groningen duizenden kapotte woningen die niet aan de veiligheidsnormen voldoen. Tochtig zijn ze allemaal, ga maar na wat een kou er door al die scheuren heen komt. In die huizen wonen mensen, van groot tot klein van jong tot oud. Al die mensen (een paar uitzonderingen daargelaten) wachten op een veilige woning.

Tot op de dag van vandaag wordt er vrijwel niets voor ze gedaan. Ja, er worden beloften gedaan, her en der wordt er wat gesloopt en herbouwd, een handjevol woningen is versterkt. En dan plots op een winderige dag in 2022 ploft er bij de Delfzijlers een brief op de deurmat: “U moet nog twee jaar in uw tochtige, onveilige, maar bewoonbare huis wonen. Die tocht moet u maar voor lief nemen, stop maar wat pur in de scheuren en kieren. Een prettig leven verder”. De eerste zin is waar, de rest zou waar kunnen zijn.

Het begrip ‘bewoonbaar’ wordt in Groningen tot het uiterste opgerekt.

Over roeptoeters en geldwolven

Afgelopen weekend waren er drie aardbevingen, waarvan twee in Westeremden. Weer zijn de bewoners opgeschrikt en weer is er schade. Zo gaat het al jaren in Groningen en zo zal het nog jaren doorgaan, ook als de gaskraan dichtgedraaid is.

Over dat laatste is op het moment veel te doen. Jan en alleman roept om het hardst dat de gaskraan open moet blijven(de Mijnraad). Dat we in Europa vanwege de oorlog met Oekraïne geen Russisch gas meer moeten kopen en dat het daarom zonde is aardgas in de Groninger bodem te laten zitten in plaats van het te verkopen aan Duitsland. Dat de Groningers ruimhartig gecompenseerd moeten worden (voor wie in sprookjes gelooft) en dat…

Het lijkt wel alsof de oorlog in Oekraïne een vrijbrief is voor lieden die het altijd al onzin hebben gevonden, dat gezeur en gemekker van ‘die’ Groningers over de scheurtjes in hun huizen, en die aardbevingen van niks. Kijk naar landen als Japan en Indonesië, daar heb je pas aardbevingen, daar vallen doden bij. Stelletje aanstellers zijn het in Groningen.

We zijn hier wel wat gewend aan schofferingen. Maar toch vind ik het deze keer extra schokkend dat onze veiligheid weer weggestreept wordt tegen belangen die ‘zwaarder’ wegen. Als die belangen het redden van de levens van de Oekraïners zou betreffen, kon ik dat nog begrijpen. Maar daar gaat het de roeptoeters en geldwolven van deze wereld niet om. Ze willen er vooral zelf warmpjes bij zitten. Ikke, ikke, Groningen kan stikken. En Oekraïne ook.

Onverwachte gevolgen

Eigenlijk kan ik het nog steeds niet, schrijven over de Groningse gaswinningsellende terwijl de oorlog in Oekraïne voortduurt. Wat Poetin doet is zo erg dat alles erbij in het niet valt. Maar ik merk dat níet schrijven me geen goed doet. Om overeind te blijven moet ik van me afschrijven, moet ik woorden geven aan mijn eigen leed en dat van duizenden Groningers met mij.

Na mijn blog over de donatie van mijn smartengeld aan giro 555 ben ik door de media bestookt met vragen om interviews. Gingen die de eerste dagen vooral over de donatie zelf, na een paar dagen verschoof het accent naar de vraag of de gaskraan verder open moest.

Ik kreeg het er benauwd van, van die vraag. Wist ik veel wat er nu met de gaskraan moet nu de wereld (bijna) in brand staat. Dat moet je mij niet vragen, vraag dat aan de mensen die daarover gaan. Ze schijnen in Den Haag te zitten.

Ik heb ze allemaal afgehouden, hoe sterk sommige journalisten ook aandrongen. Het was een nare ervaring, ik ging me een prooi voelen waar de media-aasgieren zich gretig aan tegoed wilden doen.

Gelukkig maakten alle hartverwarmende reacties die ik heb ontvangen na mijn donatie, dit helemaal goed. Slava Ukraini!