Het juk om mijn nek

Ik praat mijn familie uit het westen bij over de ‘toestand in Groningen’. Na een uur vraag ik: “Hebben jullie er al genoeg van”? Nee, zeggen ze, ga maar door, we zijn verbijsterd over wat je vertelt, dat het zo erg is wisten we niet. Daar lees je niets over in de krant.

animal-2887950_1920Ik vertel verder en merk dat ik nog dagen lang door zou kunnen gaan. De toestand in Groningen laat zich niet in één, twee of drie uur vertellen. Nog los van het feit dat ik dat zelf niet opbreng. Ze luisteren aandachtig, stellen goede vragen, leven mee, uiten hun ongeloof en verontwaardiging. Ik wil met ze delen hoe groot het onrecht is dat ons wordt aangedaan. Omdat ze mijn familie zijn, omdat ik ze nodig heb om de lange strijd om gerechtigheid vol te houden.

“Kan je vertrouwen in de overheid nog hersteld worden?” vragen ze. Ik: ‘Ja, door een groots gebaar van de overheid. Een met miljarden gevuld fonds, denk aan de coronamiljarden. Maar dat gaat niet gebeuren’.

Terwijl ik dit zeg, voel ik de uitzichtloosheid mijn keel dichtknijpen. Wat ik écht wil, wat ik nú wil, is bevrijd worden van het zware juk dat ik al jaren meetors. Ik wil dat deze ellende over is. Ik wil mijn leven terug, ik wil mijn zorgeloosheid terug. Ik wil de zeggenschap over mijn huis terug en vooral: ik wil het met mijn familie over heel andere dingen hebben dan die ellendige gaswinning.

Ik val stil, terwijl het onweer boven onze hoofden losbarst.

Wil de echte schuldige opstaan

„Eindelijk is er na zes jaar weer perspectief, we zien ons huis nu weer groeien. Maar het is een dubbel gevoel. Wij wonen straks in een paleis, veel andere mensen zitten nog steeds in de shit.”

“En er is iets wat knaagt: ,,Ik voel me bijna schuldig dat het ons, via Heft in Eigen Hand, toevallig is gelukt. Wij wel een nieuw huis, mijn overbuurvrouw niet”.

Twee citaten uit het Dagblad van het Noorden, van bewoners bij wie na jaren strijd de versterking van hun huis eindelijk begonnen is/gaat beginnen. Het schuldgevoel begrijp ik, het is niet fijn om als een van de weinigen iets te krijgen en te zien dat een heleboel anderen (nog?) met lege handen staan. Maar het is niet terecht.

IMG_20181208_125218
cartoon uit december 2018

Het is namelijk niet jouw schuld dat je een van de weinigen bent. Nee, dat is het gevolg van het perverse systeem dat de overheid opgezet heeft, het verdeel- en heerssysteem waar we allemaal de dupe van zijn. Dit systeem is gebaseerd op zo lang mogelijk traineren en zo min mogelijk uitbetalen. Soms heeft een bewoner mazzel en pakt het gunstig uit. Maar vraag niet wat daaraan vooraf gegaan is, hoe lang het geduurd heeft en hoeveel zweet, bloed en tranen het gekost heeft om te krijgen waar je recht op hebt. Waar iedereen in Groningen recht op heeft. Zie het artikel: Moedeloos, wanhopig en zonder vertrouwen: nog steeds geen oplossing voor het gros van de Groningse bevingsslachtoffers uit de serie Ik Wacht.

Tegen de mensen die zich schuldig voelen wil ik zeggen: Het is niet jóuw schuld dat andere mensen nog steeds in de shit zitten. Doe het jezelf niet aan om na al die jaren van knokken en volhouden ook nog de last van een schuldgevoel mee te torsen.

Het schuldgevoel hoort bij de overheid die Groningen in de kou laat staan en steeds maar weer terugkomt op eerder gedane toezeggingen. Het zijn premier Rutte, ex-minister Kamp, minister Wiebes, minister Ollongren en al die andere hotemetoten die ’s nachts wakker horen te liggen van hun eigen onbekwaamheid, hun lege woorden en loze beloftes en het voorliegen van het land dat ‘alles in Groningen goed gaat’.

Deze diashow vereist JavaScript.

Ze zouden een voorbeeld aan jullie moeten nemen. Jullie tonen je schuldbewuste burgers met oog voor het leed van de ander. Ik zou willen dat onze bestuurders zich deze eigenschap eens eigen zouden maken. Ik zou willen dat onze bestuurders jullie last over zouden nemen. Dan zou het er in Groningen heel anders uit gaan zien en zouden jullie onbelast kunnen genieten van het vooruitzicht op een versterkt huis.

Groningen: ’n daalderse plek

Nieuwsoverzicht mei 2020:

  • Kamerleden blij dat Shell en Exxon afzien van extra compensatie
  • Sloop en nieuwbouw van 342 huizen in Delfzijl afgerond
  • Tweede Kamer vol lof over vlotte versterking: “Het is een geweldige opsteker”
  • Alle Groningers komen in aanmerking voor waardedalingsregeling
  • Groningers blij dat Shell en Exxon bedrag voor extra compensatie storten in Groningerfonds
  • Versterkingsopdrachten eerlijk verdeeld onder alle aannemers uit Groningen
  • Rekenkamer: voorschot van 90 miljoen van de Staat voor Groningerfonds goed verantwoord
  • Smartengeldregeling voor bevingsgebied klaar: eenvoudig, duidelijk, eerlijk en voor iedereen
20200531_102729_resized_1 (2)
Groningen

Benieuwd hoe het er vroeger aan toe ging?

Maar gelukkig is vroeger voorbij.

Kill your monsters!

Vlammend betoog van het Groninger Gasberaad  over het ontbreken van een crisisaanpak in Groningen. Integraal overgenomen. De foto’s heb ik erbij gezet. 

“In het bestuurlijk overleg van 5 juni 2019 is tussen Rijk en regio afgesproken om een crisisaanpak te ontwikkelen.”

Zomaar een zinnetje in de beantwoording van de zoveelste Kamervragen (Reactie vragen SO Mijnbouw-Groningen van 15-04-2020, PDGB/20133455 p. 29). We zullen niet vallen over woorden, je besluit niet om een crisisaanpak ‘te ontwikkelen’, je besluit tot een crisisaanpak. Of niet. Er is namelijk onderscheid tussen een gewoon probleem oplossen, een vraagstuk het hoofd bieden of een crisis beheersen. Bij een crisis is direct handelen vereist. Een crisisaanpak betekent dat ‘normaal’ aan de kant wordt geschoven omdat er dringend andere zaken nodig zijn. ‘Normaal’ is dan niet meer toereikend.

man-160088_1280We zijn inmiddels een jaar na de afspraak om een crisisaanpak te ontwikkelen. En vertwijfeld kijken we terug op het afgelopen jaar. Crisisaanpak?!? Hebben wij iets gemist? Wie kan ons ook maar één maatregel aanwijzen die duidt op een crisisaanpak? Wie kan ons uitleggen op welke manier het afgelopen jaar de crisis in Groningen is bezworen? Waar? Door wie? Voor wie? Welke inwoner van Groningen is dankzij de crisisaanpak intussen van zijn ellende af?
In vredesnaam: wat kwam het afgelopen jaar ook maar in de búúrt van een crisisaanpak? In de eerste vier maanden van dit jaar (ruim een half jaar na de aangekondigde crisisaanpak) zijn er 11 (elf!) woningen versterkt.

We weten dankzij Corona wat een crisisaanpak kán inhouden. Zijn er in Groningen voorschotten verstrekt om problemen op te kunnen lossen – verantwoording zien we later wel? Is de hele wereld afgezocht naar de beste expertise en voldoende mankracht om de gaswinningsregio letterlijk en figuurlijk tegen omvallen te behoeden? Was er een nationaal GOMT (“Groningen Outfall Management Team”) die het kabinet wekelijks van voortgangsrapportages en adviezen voorzag?

pointing-1991215_1920Niks van dat alles. Er is weer een jaar lang verknoeid met de inrichting van een nieuw instituut (ACVG), het herinrichten van een oud instituut (NCG), het doorontwikkelen naar een nieuw instituut (TCMG-IMG), het maken van technisch instrumentele adviezen, het uitkauwen van juridische implicaties, het maken van nieuwe plannen, waar de oude nog niet half waren uitgevoerd, het instellen van nog meer regelingen, het betrekken van andere partijen, het verzamelen van nog meer rapporten (wetenschappelijk is nu bewezen dat de meest genoemde reden om schade te melden simpelweg is dat de schade er is). Het vingerwijzen naar elkaar heeft ongekende proporties aangenomen. Iedereen vindt het erg, niemand kan er wat aan doen. Het is niet alleen géén crisisaanpak, het was ook niet het beloofde jaar van de uitvoering, sterker nog: zelfs voor een ‘normaal’ groot probleem zou deze manier van werken onacceptabel zijn!

burnout-61043_1280En ondertussen zien we om ons heen steeds meer gezinnen, steeds meer boerenbedrijven, steeds meer winkeliers en ondernemers, steeds meer ouderen, totaal kopje onder gaan. Nee, geen kwestie van leven of dood binnen een paar weken. Een kwestie van gek worden, van overspannen raken, van depressies, van grote financiële problemen. Het is voor velen niet meer vol te houden. Ze leven nog, maar hoe? Van een crisisaanpak hebben zij, óók het afgelopen jaar, helemaal niets gemerkt.

We kennen natuurlijk de dappere inwoners van het ‘vergeten hoekje’ in Appingedam. #Enwijdan? Maar zij zijn niet enige. De inwoners van Ten Boer hebben onlangs hun hart gelucht bij hun gemeenteraad: “De versterkingsaanpak leidt tot fantaseren, geruchtenvorming, onrust, verdeeldheid en tweedeling in dorpen. Het ene huis wordt wel versterkt, het andere niet en je weet niet waarom. De versterking is een feestje van experts, aannemers, overheid geworden. Inwoners zijn de draad kwijt. Een labyrint van instanties met maximale stroperigheid.” (OOG, 15 mei 2020).

car-1293347_1280Een dashboard voor de versterking bleek het afgelopen jaar nauwelijks te maken. De ellende die het oplevert is sowieso niet uit te drukken in statistieken, geen ziekenhuisopnames, geen IC-bedden. Er wordt geleden in stilte, in schaamte, in onmacht en frustratie. Columnist Peter Middendorp vroeg zich het afgelopen weekend in De Volkskrant af wat er was gebeurd als de Corona uitbraak in Groningen was begonnen. Was er dan simpelweg een hek om de provincie gezet? Het is misschien minder theoretisch dan je op het eerste gezicht zou denken. Hij vroeg zich ook af wat er was gebeurd als dezelfde situatie rond gaswinning zich in Amsterdam zou hebben afgespeeld. Hoe vaak hebben we dat niet gehoord? Westerlingen die zeiden: “Bij ons zou het onacceptabel zijn, wíj zouden allang in opstand zijn gekomen.” Met andere woorden, uiteindelijk is het toch de eigen schuld van die bescheiden, gezagsgetrouwe, nuchtere Groningers. Hadden ze maar in opstand moeten komen…

vintage-1705063_1920Of zou er toch nog sprake kunnen zijn van een democratische rechtstaat waarbij de politiek en/of de rechtelijke macht bescherming biedt, juist aan die groep die erop vertrouwt dat het systeem er ook voor hen is. En dat ‘je recht halen’ door opstand met illegale middelen in die rechtstaat níet nodig is? Deze week is de politiek (opnieuw) aan zet. Is het kabinet bereid te erkennen dat de aanpak spaak loopt, geen oplossing biedt, en niks met een crisisaanpak te maken heeft? Wil het onder ogen zien dat een serieuze oplossing voor de bewoners onvermijdelijk betekent de zelfgecreëerde juridische realiteit los te moeten laten? Durven de ministers dat? Een ware kunstenaar is ertoe bereid: ‘Kill your darlings’. Voor sterke bestuurders geldt: ‘Kill your monsters!’. Het is bijna te laat.

Bron: Nieuwsbrief Groninger Gasberaad #60 – 26 mei 2020.

Loppersumse slappe hap

Hoofdstraat 51 t Zandt
foto: Google Maps

Volgens de Loppersumse wethouder Pier Prins (CDA) was dit prachtpand niet ‘karakteristiek’ genoeg. Gebouwd in 1907 heeft het ruim een eeuw in het hart van ’t Zandt gestaan, vlakbij de middeleeuwse kerk. Het is een typisch Gronings huis, met een deur in het midden en aan beide zijden twee hoge ramen. Meer Gronings dan dit vind je ze niet.

Het huis was kapot getrild, de eigenaren verkochten het ten einde raad aan de NAM. Toen begon het volgende drama. Pier zei: “Sloop het maar, ik vind het niet mooi genoeg”. Dorpsgenoten wierpen zich voor de sloophamer en vertraagden zo de afbraak. Het mocht niet baten, het prachtpand ging eraf, moderne huurwoningen komen ervoor terug.

Ooit was ik er getuige van hoe de gemeente Loppersum met het grootste gemak honderden panden tot niet-karakteristiek bestempelde. Dit huis was er waarschijnlijk één van. Het gevolg is dat er de laatste jaren veel prachtpanden die behoorden tot het cultureel erfgoed gesloopt zijn.

Zo is het karakteristieke karakter van Loppersum door zijn eigen bestuurders om zeep geholpen.

Lees hier: Nieuwbouwplan ’t Zandt overdondert inwoners en raad

Bron foto: Google Maps