Wat moet ik vragen?

Gisteravond liep ik even binnen bij de inloopbijeenkomst van het SodM (Staatstoezicht op de Mijnen) in Loppersum. Eerst passeerde ik het standje van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, dat heb ik links laten liggen. Twee medewerkers van het SodM stonden voor mij klaar, we begonnen met een lekker kopje thee. Als opwarmertje vroeg ik: “Dit is de vierde bijeenkomst die jullie organiseren, wat is tot nu toe de meest gestelde vraag”?

question-mark-2405202_1280‘Wat moet ik vragen?’, was het antwoord. Ik viel even stil, want hier had ik zelf ook mee geworsteld. In de brei van cijfers, jaartallen, risicoberekeningen, aantallen te versterken huizen en mogelijke doden na een zware aardbeving, raak je het spoor volkomen bijster. En dan roept bovendien de Mijnraad weer wat anders dan het SodM en neemt Wiebes vervolgens een concept-gasbesluit waaruit blijkt dat hij naar niemand luistert. Er zijn om mindere redenen mensen uit hun dak gegaan.

Daar had ik effe niet zo’n zin in, want mijn dak is al niet meer zo stevig. Daarom had ik toch een vraag bedacht, niet over cijfers en prognoses maar over onze veiligheid. “Zijn we in Groningen eigenlijk wel veilig nu Wiebes niet luistert naar het advies van het SodM?” Het antwoord laat zich raden. Misschien had ik toch beter geen vraag kunnen stellen.

 

 

 

 

’t Het nog nooit zo donker west

Dit blog schreef ik een jaar geleden op de vijfde verjaardag van de aardbeving in Huizinge. We zijn een jaar en vele aardbevingen verder. Het is nog steeds pikkedonker in Groningen.

Vijf jaar geleden, 16 augustus 2012, is het licht uitgegaan in Groningen. Sindsdien is het donker, pikkedonker. Op de tast zoeken we onze weg in huizen die langzaam inzakken. Elke deur die we openen leidt naar een blinde muur, er is nergens meer een uitgang te vinden. We zitten gevangen in de klauwen van bloedbroeders NAM & Rijksoverheid.

Vijf jaar geleden, 16 augustus 2012, vond in het Groningse dorpje Huizinge de ‘Grote Klap’ plaats. Bám, een aardbeving van 3.6 op de schaal van Richter. Zo’n goeie hadden we nog niet gehad. Het was het begin van een tsunami van aardbevingen, bodemverzakkingen, onderzoeken, protocollen, schademeldingen en vooral schadeafwijzingen.

hand-2593743_1280Vandaag, 16 augustus 2017, kijk ik terug op vijf donkere jaren en vrees ik de jaren die komen gaan. Ik ben ervan overtuigd dat, als er niet ingegrepen wordt, het Groningse aardgas tot de laatste druppel opgepompt gaat worden. Koste wat het ons, bewoners van het ooit-prachtige Groningen, kost. Dankzij de bloedbroeders die geen maat weten te houden, staat er ook geen maat op de vernieling van onze levens en onze toekomst. We zijn vogelvrij.

Ben ik te pessimistisch? Ik ben bang van niet. Want de NAM gaat pas op afstand nádat ze een nieuw schadeprotocol gemaakt hebben, niet ervóór. En binnenkort start het zoveelste onderzoek naar de impact van aardbevingen op ons woonplezier. Een grap? Nee, was het maar zo, dan hadden we hier tenminste nog wat te lachen.

’t Het nog nooit, nog nooit zo donker west
Of ’t wer altied wel weer licht

zingt onze Groningse bard Ede Staal. Ik hoop dat het geen vijf jaar meer hoeft te duren voor het weer licht wordt.

Meer lezen:
Stop de mijnbouwwet die Groningen monddood maakt, teken hier de petitie
Schadeafhandeling loopt vast
Groningen ziet weinig in plan van Wiebes voor afhandeling van aardbevingsschade
Versterking huizen in Groningen op losse schroeven
Zware aardbeving in Zeerijp, 8 januari 2018
Goos de Boer: Vijf jaar na de klap Huizinge: waar gaat het
mis?
Johan de Veer in DvhN: De schok die al vijf jaar duurt
Milo van Bokkum in NRC: De dreun in Groningen waarvan het land wakker werd

Wegwerpgroninger

white-male-1847724_1920Mijn huis mag dagelijks beven
wat kan ik eraan doen
ik moet er maar mee leven
ik geef het u te doen

De muren mogen scheuren
mijn toekomst mag kapot
Wiebes is gebakken lucht
mijn hond is al gevlucht

Ik ben een wegwerpgroninger
mijn leven heeft geen waarde
het gaat ze om het gas
het gaat ze om de poen

Leven in Groningen
ik geef het u te doen

 

 

Verblind door de zon

Zie ik de scheur in de muur van mijn werkkamer niet meer. Heeft het dak boven mijn hoofd nooit vervaarlijk gekraakt bij wéér een aardbeving. Is alle mijnbouwschade rap en ruimhartig vergoed. Woont niemand meer in een te krappe wisselwoning. Zijn er geen huwelijken kapot gegaan door jarenlange stress. Groeien kinderen veilig en zorgeloos op.

sun-465936_1280Is de gaswinning gestopt, zijn onveilige woningen versterkt en is iedereen gecompenseerd voor de jarenlange onzekerheid en gedorven levensvreugde. Heeft de Parlementaire Enquête Gaswinning het falen van de Nederlandse Overheid blootgelegd en voor altijd een einde gemaakt aan de winning van fossiele brandstoffen. En zitten de bestuurders en aandeelhouders van Shell en ExxonMobil in de gevangenis.

Verblind door de zon, zie ik dat alles goed komt in Groningen.

NAM wil verantwoordelijk blijven

De NAM liet zich vorige week van zijn positieve kant zien: “Als de minister bij een nieuwe Mijnbouwwet bepaalt hoeveel gas de NAM in Groningen moet winnen, dan kunnen wij (de NAM) minder controle op de winning uitoefenen. Dan kunnen we dus ook minder verantwoordelijkheden dragen.”

Geen speld tussen te krijgen, dacht ik toen ik dit las. Tot ik mij ging afvragen: wie bepaalt er tot nu toe eigenlijk hoeveel gas er gewonnen wordt? Het antwoord is snel gevonden. Op de site van diezelfde NAM lees ik: “De Nederlandse overheid bepaalt hoeveel gas NAM mag winnen.”

man-97975_1280In de nieuwe Mijnbouwwet staat dus precies hetzelfde als in de oude, op één woordje na. In beide gevallen is het de Minister die het niveau van de gaswinning bepaalt, niet de NAM. Het is in al die jaren dat er gas opgepompt wordt, nooit anders geweest. In 2015 bevestigde Schotman, directeur van de NAM, dit nog.  ‘We nemen de pijn wanneer die komt’, doelend op de toenemende druk om de gaswinning te verminderen en de financiële gevolgen daarvan voor Shell en ExxonMobil.

Maar er is één verschil tussen de oude en de nieuwe wet, het woord ‘mogen’ is vervangen door ‘moeten’. En daar is de NAM natuurlijk niet blij mee, want ze laten zich hun verantwoordelijkheid niet zomaar afpakken. Daarom zeggen ze tegen Wiebes: “Waar we tot nu toe mochten winnen, verandert dat binnenkort in moeten winnen. Eén woordje met grote gevolgen. Want stel u nou eens voor dat we van u meer moeten winnen dan veilig is, dat kunnen we die lieve Groningers toch niet aandoen”?

En gelijk hebben ze, dat kunnen ze ons niet aandoen. Wat een ruimhartige geste van de NAM. Ze willen mogen winnen, zodat ze hun verantwoordelijkheid kunnen blijven dragen, net zoals ze dat de afgelopen decennia gedaan hebben. Toch? Dus Wiebes, u weet wat u te doen staat, één woordje maar.