’t Het nog nooit zo donker west

Vijf jaar geleden, 16 augustus 2012, is het licht uitgegaan in Groningen. Sindsdien is het donker, pikkedonker. Op de tast zoeken we onze weg in huizen die langzaam inzakken. Elke deur die we openen leidt naar een blinde muur, er is nergens meer een uitgang te vinden. We zitten gevangen in de klauwen van bloedbroeders NAM & Rijksoverheid.

Vijf jaar geleden, 16 augustus 2012, vond in het Groningse dorpje Huizinge de ‘Grote Klap’ plaats. Bám, een aardbeving van 3.6 op de schaal van Richter. Zo’n goeie hadden we nog niet gehad. Het was het begin van een tsunami van aardbevingen, bodemverzakkingen, onderzoeken, protocollen, schademeldingen en vooral schadeafwijzingen.

hand-2593743_1280Vandaag, 16 augustus 2017, kijk ik terug op vijf donkere jaren en vrees ik de jaren die komen gaan. Ik ben ervan overtuigd dat, als er niet ingegrepen wordt, het Groningse aardgas tot de laatste druppel opgepompt gaat worden. Koste wat het ons, bewoners van het ooit-prachtige Groningen, kost. Dankzij de bloedbroeders die geen maat weten te houden, staat er ook geen maat op de vernieling van onze levens en onze toekomst. We zijn vogelvrij.

Ben ik te pessimistisch? Ik ben bang van niet. Want de NAM gaat pas op afstand nádat ze een nieuw schadeprotocol gemaakt hebben, niet ervóór. En binnenkort start het zoveelste onderzoek naar de impact van aardbevingen op ons woonplezier. Een grap? Nee, was het maar zo, dan hadden we hier tenminste nog wat te lachen.

’t Het nog nooit, nog nooit zo donker west
Of ’t wer altied wel weer licht

zingt onze Groningse bard Ede Staal. Ik hoop dat het geen vijf jaar meer hoeft te duren voor het weer licht wordt.

 

Meer lezen over de ‘Grote Klap’:
Goos de Boer: Vijf jaar na de klap Huizinge: waar gaat het
mis?
Johan de Veer in DvhN: De schok die al vijf jaar duurt
Milo van Bokkum in NRC: De dreun in Groningen waarvan het land wakker werd
Groningse klokken luiden voor Huizinge

Hoogwerker

De telefoon gaat, ik noem mijn naam. Aan de andere kant van de lijn klinkt gemurmel. Ik versta “esgees surg”. Wat zegt u? “Esgees surg!” Ik sta op het punt op te hangen, want ik doe niet mee aan enquêtes en ik heb ook niets nodig. Op de valreep hoor ik “CVW” zeggen. Die ken ik, dat is het Centrum voor Veilig Wonen. Ik vraag het gemurmel even te spellen: SGSSearch. Dat zegt me nog niets, maar dat blijkt een bedrijf te zijn dat aan asbestsanering doet.

Heb ik asbest? Nee. Heeft mijn huis asbest? Nee. Maar toch zou het misschien eventueel mogelijk zijn dat mijn schoorstenen wel asbest hebben. Je weet maar nooit en we moeten het zekere voor het onzekere nemen en daarom komen we inspecteren. Met een hoogwerker.

harbour-crane-1643476_1280

Nou moet u weten dat mijn huis aan het smalste straatje van Groningen ligt, smaller vind je ze niet. Je kunt er net met twee mensen naast elkaar lopen, meer niet. Een hoogwerker kan er, absoluut zeker weten, niet in. Daar denkt SGSSearch anders over: “wij kunnen óveral komen”. Okay, dan moeten jullie het zelf maar weten.

Binnenkort komen ze. Heeft u zin in een uitje, kom dan vooral even kijken. Het wordt gegarandeerd lachen.

 

Overgeleverd aan weer en wind

De NAM is bezig Groningen op te kopen, te beginnen met onze rijksmonumenten. Nu is de historische boerderij Zuidpool ook al in hun grijpgrage handen gekomen:

“Zuidpool is niet het eerste monument dat in bezit komt van de NAM. Zo werden onder meer de Geertsemaheerd in Slochteren, de Melkemaheerd in Huizinge en de Occo Reintjesheerd in Stedum al eigendom van het gasconcern. Die panden staan al enige tijd leeg. De kans is groot dat Zuidpool eenzelfde lot wacht”.

Foto-RTV-Noord-Goos-de-Boer (1)
foto RTVNoord/Goos de Boer


Kijk eens goed naar de foto en zie wat een prachtig pand dit is. En stel je dan voor dat het jarenlang leeg staat. Onbewoond en onbemind, overgeleverd aan weer en wind (en het kán waaien in Groningen). Waarom mag de NAM onze monumenten opkopen en ze daarna weg laten rotten? Waar is de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) als je ze nodig hebt?

Oh, wacht eens even, ik weet waar ze zijn. Ze spelen onder één hoedje met de NAM, want ze hebben een plan:
‘Maak van niet te redden monumenten ruïnes. Als het gebouw wordt opgegeven, valt te overwegen dit te behouden als een ruïne. Ruïnevorming is uiteraard niet het streven. Maar wanneer een ruïne het verhaal van het gebruik uit het verleden kan vertellen en ook ruimtelijk een interessante plek oplevert, dan kan een ruïne ook een betekenis krijgen als erfgoed.

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is bezig met het redden van onze historische panden door ze in te laten storten. Zo krijgt ‘behoud’ een hele nieuwe betekenis. Zucht.

 

 

Typisch Gronings

tiny-1762000__340Ik ga zo naar Loppersum, naar de sleurhut van Groninger Dorpen. Niet dat ik van de sleurhuttenclub ben, maar omdat ik daar vandaag mijn ideeën over ‘TypischGronings’ kwijt kan. U trouwens ook. Ik noem er een paar, u weet er zelf vast nog meer.

Typisch Gronings:
Wierdendorpjes met historische structuren, bijvoorbeeld radiaal
Unieke dorpsgezichten in al dan niet beschermde dorpen
De tegenstelling van grote monumentale boerderijen en kleine arbeidershuisjes
Kleine dorpjes met een middeleeuwse kerk, dichtbij elkaar liggend in het weidse landschap
Het open landschap waar -bijna- overal de horizon te zien is
De diversiteit van het Groninger land: rechte lange wegen en kronkelende weggetjes; rechte vaarten en bochtige maren

Voor de volledigheid schrijf ik hier ook maar even wat ik ‘TypischNietGronings’  vind, ik weet zeker dat u er zelf nog meer weet:
NAM-locaties
Eemscentrale
Turbo-windmolens
Hoogspanningsmasten
Google datacentrum

Bent u al op vakantie en wilt u voor deze actie niet eerder terugkomen? Geen nood, het tijdschrift Noorderbreedte maakt het u gemakkelijk en heeft op de site een invulformulier klaargezet. Als dat geen typisch Groningse service is.

 

 

 

 

 

Behouden Groningen

Er zeurt in mij iets door over het project ‘Verdwenen Groningen’. Een database maken van door de gaswinning gesloopte woningen is een goed idee. Het maakt zichtbaar wat verloren is gegaan. Er wordt een digitaal monument ter nagedachtenis opgericht, zodat ze niet vergeten worden. Dat is mooi, dat is respectvol.

Maar….. in een digitaal monument kun je niet wonen. Bovendien is een monument bedoeld ter nagedachtenis aan iets wat al gebeurd is. Wat achter de rug is. Daar is in Groningen geen sprake van. We staan pas aan het begin van de ‘grote sloop’. Er gaan nog honderden, misschien wel duizenden panden plat. En door het versterken van huizen ontstaat er een soort eenheidsworst. De authentieke details die onze huizen zo eigen maken gaan verloren. Omdat het winnen van aardgas boven alles gaat.

Situatie-voor-versterkingsoperatie-300x221
voor de versterking
Situatie-na-versterkingsoperatie-300x221
na de versterking

We kunnen en we moeten dit vóór zijn. Nu kan het nog, want de versterkingsoperatie gaat in slakkengang en de sloop van huizen roept steeds meer weerstand op. Maar gelukkig is daar het fantastische initiatief van het tijdschrift Noorderbreedte. Goffe Jensma, hoofd van het Groninger Bureau voor Taal en Cultuur, doet hierin een oproep om mee te doen aan het behoud van dat wat ‘Typisch Gronings’ is.
“Opdat de bestuurders, ingenieurs en architecten die de bevingsschade herstellen daar rekening mee houden”. 

Ondersteun alsjeblieft allemaal dit initiatief en laat de redactie van Noorderbreedte weten wat voor jou ‘Typisch Gronings’ is. Groningen móet behouden blijven!

Bron foto’s: Libau.