De baten gaan voor de bevingen

Week 2 van de Parlementaire Enquête Gaswinning was de week van de handen. Achter de verhoortafel zag ik pratende handen, zwetende handen, verklarende handen, verontschuldigende handen, wijzende handen en zenuwachtige handen.

Week 2 was ook de week van de waarheid die eindelijk boven tafel kwam. In Groningen wisten we het al, maar nu weet het hele land het. Onder ede verklaarden de eigenaren van de zwetende, wijzende en zenuwachtige handen dat bij de gaswinning de aardgasbaten áltijd voorop gestaan hebben. Ook na de zware beving in Huizinge in 2012, ook na de meer dan honderd bevingen in 2013. Trots als een kind vertelde GertJan Lankhorst, CEO van Gasterra, dat hij een bonus van 30% verdiend had omdat hij zoveel gas verkocht had.

Week 3 wordt de week van minister Henk Kamp. Hij is politiek verantwoordelijk voor de ongekende verhoging van de gaswinning in 2013. Volgens hem was dit nodig om ‘de bejaarden in Limburg niet in de kou te laten zitten’. Tja, dat wil niemand op zijn geweten hebben natuurlijk, dus toe maar. Deze week bleek het heel anders te zitten. De staatskas moest gespekt en Kamp heeft de gaskraan wijd open gezet. Daarmee willens en wetens onze veiligheid op het spel zettend.

Vrijdag 9 september om 13.30 uur wordt Henk Kamp verhoord door de enquêtecommissie. Live te volgen via de livestream van de Tweede Kamer.

Let vooral op zijn handen.

Waarom onze veiligheid niet afgepakt mag worden

Er zijn een heleboel redenen waarom de gaskraan dicht moet, ook al denken een heleboel mensen daar anders over. De belangrijkste reden voor mij is dat door de toezegging van de overheid de gaskraan in oktober 2022 te sluiten, we eindelijk uitzicht hebben gekregen op een veiliger toekomst. Niet gelijk al, want de grond heeft tijd nodig om tot rust te komen, maar toch wel binnen afzienbare tijd. Op die afbouw van de gaswinning is al geanticipeerd, bijvoorbeeld door huizen lichter te versterken dan eerder berekend was.

Door de energie-onrust in de wereld als gevolg van de inval van Rusland in de Oekraïne, dreigt een ommekeer. De overheid zinspeelt al een tijdje op een eventuele, alleen in bijzondere omstandigheden, liever niet maar eventueel wel, verder opendraaien van de gaskraan. Met als direct gevolg dat onze veiligheid opnieuw in het geding komt en het risico op zwaardere aardbevingen groter wordt. En onze huizen opnieuw doorgerekend moeten worden en zo nodig extra versterkt.

Houdt het dan nooit op, vraag ik me soms wanhopig af. Kan ik net een beetje rustiger slapen in mijn net versterkte huis, begint de ellende opnieuw. Zou de overheid werkelijk onze beloofde veiligheid weer afpakken en is het misschien toch de spreekwoordelijke wortel voor onze neus geweest?

Buigt de overheid voor de druk en de roep om meer Gronings gas en maakt het daarmee de Shells, ExxonMobils en andere fossiele energiereuzen van de wereld nog rijker en Groningen armer en onveiliger, dan hoop ik dat Robin Hood weigert hier de boodschapper van te zijn.

Cartoon: Kim Warp

Tochtig, onveilig, maar nog bewoonbaar

Mijn oog valt op een bericht op RTVNoord: Sloop Delfzijlster flats twee jaar uitgesteld: ‘Ze zijn tochtig, maar nog bewoonbaar’. De flats (vier stuks) moeten gesloopt worden, omdat ze niet aan de veiligheidsnormen voldoen in dit door aardbevingen geteisterde gebied. De flats zijn dus niet alleen tochtig, maar ook onveilig. Gelukkig zijn ze nog wel bewoonbaar!

Zie hier een typisch voorbeeld van hoe er met onze veiligheid gesold wordt. Er staan in Groningen duizenden kapotte woningen die niet aan de veiligheidsnormen voldoen. Tochtig zijn ze allemaal, ga maar na wat een kou er door al die scheuren heen komt. In die huizen wonen mensen, van groot tot klein van jong tot oud. Al die mensen (een paar uitzonderingen daargelaten) wachten op een veilige woning.

Tot op de dag van vandaag wordt er vrijwel niets voor ze gedaan. Ja, er worden beloften gedaan, her en der wordt er wat gesloopt en herbouwd, een handjevol woningen is versterkt. En dan plots op een winderige dag in 2022 ploft er bij de Delfzijlers een brief op de deurmat: “U moet nog twee jaar in uw tochtige, onveilige, maar bewoonbare huis wonen. Die tocht moet u maar voor lief nemen, stop maar wat pur in de scheuren en kieren. Een prettig leven verder”. De eerste zin is waar, de rest zou waar kunnen zijn.

Het begrip ‘bewoonbaar’ wordt in Groningen tot het uiterste opgerekt.

Over roeptoeters en geldwolven

Afgelopen weekend waren er drie aardbevingen, waarvan twee in Westeremden. Weer zijn de bewoners opgeschrikt en weer is er schade. Zo gaat het al jaren in Groningen en zo zal het nog jaren doorgaan, ook als de gaskraan dichtgedraaid is.

Over dat laatste is op het moment veel te doen. Jan en alleman roept om het hardst dat de gaskraan open moet blijven(de Mijnraad). Dat we in Europa vanwege de oorlog met Oekraïne geen Russisch gas meer moeten kopen en dat het daarom zonde is aardgas in de Groninger bodem te laten zitten in plaats van het te verkopen aan Duitsland. Dat de Groningers ruimhartig gecompenseerd moeten worden (voor wie in sprookjes gelooft) en dat…

Het lijkt wel alsof de oorlog in Oekraïne een vrijbrief is voor lieden die het altijd al onzin hebben gevonden, dat gezeur en gemekker van ‘die’ Groningers over de scheurtjes in hun huizen, en die aardbevingen van niks. Kijk naar landen als Japan en Indonesië, daar heb je pas aardbevingen, daar vallen doden bij. Stelletje aanstellers zijn het in Groningen.

We zijn hier wel wat gewend aan schofferingen. Maar toch vind ik het deze keer extra schokkend dat onze veiligheid weer weggestreept wordt tegen belangen die ‘zwaarder’ wegen. Als die belangen het redden van de levens van de Oekraïners zou betreffen, kon ik dat nog begrijpen. Maar daar gaat het de roeptoeters en geldwolven van deze wereld niet om. Ze willen er vooral zelf warmpjes bij zitten. Ikke, ikke, Groningen kan stikken. En Oekraïne ook.

Wiebes’ wondere werkelijkheid

live-1003646_1920Je maakt een jaarlijkse risicoanalyse en neemt daarbij een rekenmodel als uitgangspunt. Een rekenmodel van de NAM, maar dat terzijde. Je verzamelt wat gegevens en zet de computer aan het werk. De uitkomst maakt je blij: Er zijn in Groningen geen gebouwen meer met een verhoogd risico op instorting bij een zware aardbeving. Je maakt een vreugdesprongetje, want je had het al voorspeld: hoe minder gaswinning, hoe minder huizen er versterkt moeten worden.

Weer terug op aarde valt je oog op de zin: Het model berekent niet of een huis veilig is. Je baalt als een stekker, dit is niet het nieuws waarmee je in Groningen aan kunt komen, ze zien je zowiezo liever gaan dan komen. Wat nu? Je vraagt Rinske Wieman, je woordvoerder Groningen, om raad. ‘Leg de nadruk op het feit dat er geen huizen meer instorten. Dan zijn die mensen zo blij dat ze niet meer luisteren naar wat je daarna nog zegt’.

Tevreden ga je ’s avonds naar huis. Je hebt de werkelijkheid voor de zoveelste keer naar je hand gezet. Toch… meneer Wiebes?