Niets bijzonders

Drie maanden lang heb ik mijn mond gehouden. Tot vandaag. Vanochtend hoorde ik in huis een deur dichtslaan. Raar, er was nog niemand op, behalve ikzelf. Spoken in huis of…? Jawel, de zoveelste aardbeving, de zoveelste fact of life. Ik schrik er inmiddels niet meer van, behalve als mijn huis kraakt en piept, dan wel. Maar vandaag was het ‘alleen’ het geluid van een dichtslaande deur. Niets bijzonders.

hinged-doors-2770571_1920En toch zit ik nu weer te schrijven, heeft in mij zich iets geroerd. De woorden zijn uit hun schuilplaats te voorschijn gekomen, er moet weer wat gezegd worden. Over hoe ik mijn best doe òm de aardbevingen heen te leven, over hoe ik probeer mezelf met leuke dingen af te leiden van de Groningse realiteit. Over hoe die realiteit zich gewoon aan blijft dienen als, ja inderdaad, een fact of life.

Aardbevingen nemen vele vermommingen aan. Soms de vorm van een onweersklap, een langsrijdende vrachtwagen of een dichtslaande deur. Alledaagse geluiden die bij het leven horen. Behalve in Groningen waar het alledaagse gevormd wordt door het meest onalledaagse dat er is: aardbevingen.

Vandaag lukt het me niet mezelf af te leiden. Ook dat is niets bijzonders.

Advertenties

’t Het nog nooit zo donker west

Dit blog schreef ik een jaar geleden op de vijfde verjaardag van de aardbeving in Huizinge. We zijn een jaar en vele aardbevingen verder. Het is nog steeds pikkedonker in Groningen.

Vijf jaar geleden, 16 augustus 2012, is het licht uitgegaan in Groningen. Sindsdien is het donker, pikkedonker. Op de tast zoeken we onze weg in huizen die langzaam inzakken. Elke deur die we openen leidt naar een blinde muur, er is nergens meer een uitgang te vinden. We zitten gevangen in de klauwen van bloedbroeders NAM & Rijksoverheid.

Vijf jaar geleden, 16 augustus 2012, vond in het Groningse dorpje Huizinge de ‘Grote Klap’ plaats. Bám, een aardbeving van 3.6 op de schaal van Richter. Zo’n goeie hadden we nog niet gehad. Het was het begin van een tsunami van aardbevingen, bodemverzakkingen, onderzoeken, protocollen, schademeldingen en vooral schadeafwijzingen.

hand-2593743_1280Vandaag, 16 augustus 2017, kijk ik terug op vijf donkere jaren en vrees ik de jaren die komen gaan. Ik ben ervan overtuigd dat, als er niet ingegrepen wordt, het Groningse aardgas tot de laatste druppel opgepompt gaat worden. Koste wat het ons, bewoners van het ooit-prachtige Groningen, kost. Dankzij de bloedbroeders die geen maat weten te houden, staat er ook geen maat op de vernieling van onze levens en onze toekomst. We zijn vogelvrij.

Ben ik te pessimistisch? Ik ben bang van niet. Want de NAM gaat pas op afstand nádat ze een nieuw schadeprotocol gemaakt hebben, niet ervóór. En binnenkort start het zoveelste onderzoek naar de impact van aardbevingen op ons woonplezier. Een grap? Nee, was het maar zo, dan hadden we hier tenminste nog wat te lachen.

’t Het nog nooit, nog nooit zo donker west
Of ’t wer altied wel weer licht

zingt onze Groningse bard Ede Staal. Ik hoop dat het geen vijf jaar meer hoeft te duren voor het weer licht wordt.

Meer lezen:
Stop de mijnbouwwet die Groningen monddood maakt, teken hier de petitie
Schadeafhandeling loopt vast
Groningen ziet weinig in plan van Wiebes voor afhandeling van aardbevingsschade
Versterking huizen in Groningen op losse schroeven
Zware aardbeving in Zeerijp, 8 januari 2018
Goos de Boer: Vijf jaar na de klap Huizinge: waar gaat het
mis?
Johan de Veer in DvhN: De schok die al vijf jaar duurt
Milo van Bokkum in NRC: De dreun in Groningen waarvan het land wakker werd

Groeischeuren

Nog één keer over scheuren, daarna hou ik erover op.

Er bestaan in Groningen scheuren van vóór en van ná 31 maart 2017. Een vóór-scheur moet door de NAM worden afgehandeld, een ná-scheur door de TCMG (Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen). Gaat het om verschillende scheuren, dan is het duidelijk. Maar wat nu als het om dezelfde scheur gaat?

‘Als de ene helft van de scheur eerder bij de NAM is gemeld en de scheur groeide na 31 maart 2017, dan zal de Commissie alleen een beslissing kunnen nemen over het nieuwe deel van de scheur.’ 
Aldus het nieuwe schadeprotocol.

 

Toevallig heb ik vóór-scheuren. Die zijn gaan groeien, niet uit zichzelf, maar door de opeenvolging van aardbevingen die mijn huis teisteren. Ze zijn groter geworden, dat weet ik zeker. Maar wat precies het nieuwe deel is, dat weet ik niet. Ik meet ze niet dagelijks op.

De TCMG is nog maar net begonnen, die is zo bleu als een pasgeboren scheur. En ik zit niet te wachten op alwéér gedoe met de NAM, dus ik zeg gewoon dat mijn vóór-scheuren allemaal ná-scheuren zijn. Dat bespaart de TCMG onzinnig onderzoek en ik kan me weer eens ouderwets bescheuren. Een zeldzaamheid in Groningen.

P.S. Tijd voor mijn zomerreces, tot over een maand.

In Groningen wonen geen ezels

Met veel bombarie is Nederland onlangs verteld dat de gaswinning in Groningen afgebouwd gaat worden. ‘Hoera’, riep gans het land, dat probleem is opgelost. ‘Eerst zien, dan geloven’ riepen de Groningers in koor. En dat roepen we niet voor niets, want er zijn ons al zoveel wortels voorgehouden, dat we ezels zouden zijn als we dit zomaar zouden geloven.

Het jaar 2030 is nog heel ver weg, als je al sinds 2012 zit te wachten op een veiliger huis. Als je al tien inspecteurs, vijf constructeurs, twintig rapporten, vier woonbegeleiders, en drieduizend NAM-smoezen verder bent en je kinderen niet meer in hun eigen bed durven te slapen, want er zitten zulke grote scheuren in het plafond. Of als je al drie jaar in een container woont ter grootte van een kippenhok, en de NAM zijn handen van je afgetrokken heeft, en ook de gemeente de andere kant op kijkt.

donkey-2996965_1920En dat dan vervolgens Wiebes zegt dat je huis misschien, waarschijnlijk, vrijwel zeker toch niet veiliger gemaakt gaat worden. Want de gaswinning gaat naar beneden (wanneer?) en daardoor wordt je huis vanzelf veiliger (herstellen scheuren zichzelf?).
Wiebes: “Ik zou verbaasd zijn als er ook maar één Groninger is die het goed vindt dat zijn huis wordt platgegooid of versterkt als dat niet nodig is”.

Niet nodig, meneer Wiebes? De aardbevingen gaan gewoon door hoor, gisteren was alweer de 31e beving van dit jaar en het einde is nog lang niet in zicht, ook na 2030 niet.

Dus de vraag is: wie is hier de ezel?

Heb je wel eens een aardbeving gevoeld?

Deze vraag krijg ik regelmatig. En elke keer val ik weer stil. Hoe kun je dit vragen aan iemand die midden in het gaswinningsgebied woont? Midden op de gasbel die Nederland zo rijk gemaakt heeft en Groningen zo arm. Natuurlijk heb ik wel eens een aardbeving gevoeld, niet één maar een heleboel. En ik heb er veel meegemaakt die ik niet gevoeld heb, maar die er wel waren.

Eigenlijk doet het er niet toe hoe een aardbeving voelt, netzomin als hoe een storm voelt. Waar het om gaat is wat de gevolgen zijn van die aardbeving of die storm.

wp-1483168742285.jpg

Gelukkig wordt de vraag naar de gevolgen ook wel eens gesteld. Dan vertel ik over hoe het onder je huid kruipt om te leven in onzekerheid en onveiligheid. Hoe onverteerbaar het is dat dit door het handelen van mensen komt. Dat de gaswinning in Groningen één groot experiment is, waar we als bewoners de ongevraagde proefpersonen in zijn. Dan valt mijn gesprekspartner langzaam stil en zegt: ik wist niet dat het zo erg is.

Ja, zo erg is het. Een aardbeving duurt maar een paar seconden, de gevolgen duren jaren en jaren. Tot ver na het einde van de gaswinning gaan de bevingen door, met alle ellende  van dien. Ik zal het niet meer meemaken dat de rust en de veiligheid in Groningen is teruggekeerd. Daarom is de vraag die ik mezelf het vaakst stel: hoe leef ik met de gevolgen en hou ik toch plezier in mijn leven?

Ik hoop in 2017 het antwoord te vinden.

Nawoord: 
Dit blog is eerder verschenen in december 2016. Ik worstel nog steeds met dezelfde vragen. Eigenlijk is er een vraag bijgekomen: hoe lang hou ik het nog vol om in Groningen te wonen? Die prachtige provincie waar ik zielsveel van hou. Die provincie die steen voor steen, huis voor huis, hart voor hart vernield wordt. Op een wijze die elk voorstellingsvermogen te boven gaat. Waar ik als bewoner de zeggenschap over mijn eigen huis kwijtraak, alsof dat de normaalste zaak van de wereld is. Waar ik me steeds uitgewoonder ga voelen, maar daar is géén versterkingsprogramma voor. Het is de wereld op zijn kop. Wat hier in Groningen gebeurt gaat alle grenzen te buiten en mijn verstand te boven. Ik wil hier weg en ik wil hier blijven. Ik zie nu al op tegen december 2018.