Aan de goden overgeleverd

Op dit moment zijn er geen ingrepen mogelijk om de bevingen te stoppen

Woorden van Theodor Kockelkoren van het Staatstoezicht op de Mijnen na de zware aardbeving in Garrelsweer deze week. Ik kan me niet herinneren dat hij eerder zo’n onthutsende uitspraak deed. Tot nu toe was er nog wel een ingreep mogelijk: aan de gaskraan draaien. Maar nu zegt Kockelkoren dat zelfs dat geen zin meer heeft. Door 60 jaar gaswinning zijn er zulke grote drukverschillen ontstaan dat het nog tientallen jaren kan duren voordat de druk weer overal gelijk is. Al die jaren blijft de bodem beven.

De impact van de laatste beving van 3.2 Richter was al groot, maar nu blijkt hij nog veel groter te zijn. Het is door menselijk handelen dat we hier in Groningen met aardbevingen opgescheept zitten. Willens en wetens is er nog jarenlang gas gepompt, ook al was duidelijk wat de gevolgen daarvan waren. De leveringszekerheid stond voorop (denk aan de arme bejaarden in Limburg, die volgens Rutte niet in de kou mochten komen te zitten), niet onze veiligheid.

Dat rücksichtslos door blijven pompen heeft dus nu tot gevolg dat we aan de goden overgeleverd zijn. Geen mens kan nog iets doen om de (zware…) aardbevingen die ons nog jarenlang te wachten staan, te voorkomen. Hoe moeten we met deze kennis leven? Wie raakt er niet van in paniek als je dit leest? Wanneer zakken onze gescheurde huizen krakend in elkaar? Wanneer zakken wij, getergde gedupeerden, uitgeput in elkaar?

En wie vangt ons dan op.

In paniek

Gisteren liet het SodM weten dat de aardbevingsdichtheid in Groningen te hoog is. Aardbevingsdichtheid is net zoiets als bevolkingsdichtheid, maar dan voor bevingen. Vanochtend vroeg om 1.46 uur deed de Groningse bodem er nog een schepje bovenop. Een zware klap in Garrelsweer, Richter 3.2.

Eerlijk gezegd heb ik geen zin meer om te vertellen hoe zo’n beving voelt. Ik heb daar genoeg over geschreven. Het enige wat ik erover kwijt wil is dat de hond er voor het eerst van in paniek raakte. Dat zegt genoeg.

De afgelopen weken kregen we in Groningen veel slecht nieuws:

  • vanwege de hoge gasprijzen moet de gaskraan ‘misschien’ weer open
  • een Groningse gedeputeerde heeft handjeklap gespeeld met minister Blok en is niet weggestuurd
  • de Nationale Ombudsman publiceerde een snoeihard rapport Verscheurd vertrouwen
  • de versterkingsoperatie van onze huizen is pas in 2028 klaar
  • vijf gaswinningsgedupeerden zaten voor piet snot aan de formatietafel
  • de nieuwe bestuurscultuur blijkt een wassen neus te zijn (vandaar dat snot)
  • Groningen is alwéér genoemd als locatie voor een kerncentrale
  • De klimaattop in Glasgow deed van blablabla.

Kijk, hier raak ík nou van in paniek.

Alles is goed gekomen

Mijn 92-jarige tante vraagt me: “Wat kan ik doen om te helpen zodat de gaswinning bij jullie stopt?” Elke keer als er een aardbeving is geweest belt zij of mijn oom. Deze week waren er vijf bevingen en raakte ze in paniek toen ze me niet gelijk kon bereiken. Ze was bang dat ik mijn eigen huis op mijn kop had gekregen.

Voor mij is leven met aardbevingen en alle shit die daaruit voorvloeit een ‘way of life’ geworden. Ik probeer er zo goed mogelijk mee te dealen, want ik heb mijn hart aan Groningen verpand. In goede en in slechte tijden. Maar waar ik níet tegen kan is dat mijn dierbare oom en tante, aan de andere kant van het land, zich zorgen over mij maken. Niet omdat het slecht met me gaat, maar omdat Vadertje Staat slecht met mij omgaat.

Dat ze op hun oude dag dagelijks het nieuws over Groningen volgen, in plaats van een goed boek te lezen (mijn tante) of de orchideeën te vertroetelen (mijn oom), snijdt me door mijn hart. Ik wil niet dat ze zich hier druk over hoeven maken. Ik wil zo graag tegen ze kunnen zeggen: ‘Maken jullie je geen zorgen, de gaswinning is gestopt en de aardbevingen ook, alle schades zijn hersteld en alle huizen versterkt. De rust is teruggekeerd, alles is goed gekomen’.

Ik ben bang dat ze dat niet meer mee zullen maken.

Negen jaar na Huizinge: zijn de problemen opgelost?

16 augustus 2012, de Groningse bodem schudt en kraakt door de zwaarste aardbeving tot nu toe. Huizinge 3.6 op de schaal van Richter. Het is het begin van een nationale bewustwording: hé, er is echt iets aan de hand in Groningen. Het zijn tóch geen aanstellers die zeuren over scheurtjes in hun huis.

Er worden instituten en commissies opgetuigd om de ontstane schade voortvarend en ruimhartig te vergoeden. Dorpen krijgen architecten toebedeeld om gezamenlijk hun huizen te versterken. Speeltuintjes en dorpshuizen worden gratis opgeknapt door de NAM, het bedrijf dat de schade veroorzaakt.

16 augustus 2021, niemand in Nederland weet nog wat er vandaag, negen jaar geleden, in Groningen gebeurde. Waarom zouden ze ook, alle schade is hersteld en alle huizen versterkt. De gaswinning gaat binnenkort stoppen, dus probleem opgelost.

Maar waarom bezoekt Mark Rutte op 12 augustus jl. dan Loppersum? Waarom praat hij met wanhopige gedupeerden en met medewerkers van Stut-en-Steun die zich uit de naad werken om de bewoners te helpen hun weg te vinden in het oerwoud van steeds veranderende regels. En waarom gaat hij langs bij de Commissie Bijzondere Situaties, een commissie die zich bezighoudt met bewoners die door de jarenlange ellende er helemaal doorheen zitten.

Als de problemen echt waren opgelost, hoefde hij hier toch niet meer te komen?

De helletocht ná een aardbeving

Vannacht beefde de bodem in Stedum en wijde omgeving met kracht 2.3 op de schaal van Richter. Ik was net mijn bed ontvlucht door de muggen, toen ik de aardbeving onder mijn huis door voelde rollen. Het is inmiddels een bekend gevoel, het doet me niet meer zo veel. Dat is wel eens anders geweest. Wat me wel veel doet is de helletocht die na een beving volgt. Het begint met een tweet van het schadeloket IMG:

Besluit je je schade te melden, dan wacht je een 10-stappen tellende procedure. Dat klinkt als best te overzien, maar het IMG (Instituut Mijnbouwschade Groningen) weet elke stap zo ingewikkeld te maken en zo juridisch dicht te timmeren, dat van te voren de moed je al in de schoenen zakt. Wat natuurlijk ook de bedoeling is, want het IMG heeft nog 19.000 onafgehandelde schademeldingen op de plank liggen en daar hebben ze de handen vol aan.

Je mag als bewoner van geluk spreken als je binnen twee jaar je schadevergoeding binnen hebt. In mijn geval heeft het zelfs drie-en-een-half-jaar geduurd. Dat een deel van je schade afgewezen wordt op oneigenlijke gronden (slappe klei, recent geen beving geweest) hoort er ook bij. Soms wordt zelfs al je schade afgewezen.

De beving van vannacht was zwaar genoeg om het landelijke nieuws te halen. De berichtgeving beperkt zich tot: locatie, kracht, diepte, tijdstip. Plus wat citaten van bewoners: doodeng, het huis kraakte, dat was er weer een. Geen journalist besteedt aandacht aan de helletocht ná een aardbeving. Zo’n beving is snel voorbij, maar de gevolgen bepalen nog jarenlang je leven en je woongenot.

Beste journalisten, kijk en schrijf de volgende keer alsjeblieft voorbíj de aardbeving.

De Groene Amsterdammer geeft het goede voorbeeld: ‘Waar is hier de menselijkheid?’