Hou vol, hou moed

Van Lauwerzee tot Dollard tou
van Drenthe tot aan t Wad

doar za(akt), doar trillt, doar beeft t laand
mien Ommelaand mien Stad

De geschiedenis herhaalt zich in Groningen. Vijftig jaar geleden was het hommeles over het al dan niet inpolderen van de Dollard. Er speelde zich een ongekend felle en langdurige politieke strijd af. Net als nu stonden Groningen en Den Haag lijnrecht tegenover elkaar. De belangen botsten, de sociale onrust was groot en de uitkomst lang ongewis.Screenshot_20180119-091444

Ik lees erover in het boek ‘De Dollard, een dijk te ver’ en ik geloof mijn ogen niet. Het boek leest als de generale repetitie van de strijd die we nu in Groningen voeren. Het scenario lijkt geschreven door dezelfde tekstschrijver:

De achterkamertjes van de zestiger jaren: niets wordt openbaar!
Den Haag trapt op de rem
Minister van Aartsen komt op bezoek
De politiek doet mee: het Actiecomite Dollardinpoldering
Scherpe tegenstelling Rijk-regio
Streeksamenkomst: alle koppen in dezelfde richting
De natuurbescherming roert zich
Oprichting werkgroep Dollard
Waddenclub in de Tweede Kamer
Veel aandacht KRO
Werkgroep Dollard op bezoek bij staatssecretaris Vonhoff
Iedere maand een nieuw rapport
VVD-kamerleden naar Groningen
Opnieuw grote onrust in Oost-Groningen
De strijd verlegt zich naar Den Haag
Kabinet buigt zich weer over Dollardwerken
De apotheose
De laatste stuiptrekkingen
De ontknoping: de Dollard is behouden.
De boodschap: halsstarrigheid, volhardendheid, overtuiging en actiebereidheid loont.

‘Hou vol, hou moed’ zei Sandra Beckerman tijdens het gasdebat, ‘we gaan deze strijd winnen.’ De geschiedenis bewijst dat het kan.

Tot vanavond bij de Fakkeltocht in Groningen, Appingedam, Den Haag of Brussel. En steek uw fakkel alvast digitaal aan.

P.S. Twijfelt u nog? Lees dan de aangrijpende longread van Agmar van Rijn over leven in het aardbevingsgebied:  ‘Woon je er nog?’ 

Code Rood in Groningen en nu?

InkedSchermafdruk 2018-01-12 10.49.45_LI (4)
Sinds afgelopen donderdag is het officieel, in Groningen geldt Code Rood, het hoogste alarmeringsniveau. Sinds de aardbeving in Zeerijp zijn de veiligheidsrisico’s voor Groningen te groot geworden, stelt het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

Code Rood wordt ook als weerwaarschuwing gebruikt. Dan betekent het: ‘weer dat  zoveel schade of overlast bezorgt dat het ,,ontwrichtend’’ kan zijn voor de maatschappij.’ Ga niet de weg op, is dan het dringende advies.

Wat Code Rood bij aardbevingen betekent weet ik niet. Wat is het dringende advies dat hierbij hoort? Moet ik onder mijn keukentafel schuilen, water en voedsel in slaan, gas en electra afsluiten, maken dat ik wegkom of een valhelm opzetten? Ik weet het niet, want dat vertelt het SodM er niet bij. Trouwens ook de provincie en de gemeentes niet.

En zo wordt de onzekerheid en de onveiligheid groter en groter. Wanhopig word je ervan. Ook mijn stressmeter heeft inmiddels het hoogste alarmeringsniveau bereikt. De nieuwe schade aan mijn huis heb ik gemeld, alleen weet ik niet waar ik mijn bevingsstress kan melden. Maar ook daar is vast wel een loket voor. Toch?

Volgordelijkheid

037f5ef8-18bb-4e64-8b16-bf6dc2e32460Dankzij Camiel Eurlings heb ik op de tweede dag van het nieuwe jaar al een nieuw woord geleerd: volgordelijkheid.
In de publieke excuses die hij maakt over het mishandelen van zijn (ex)vriendin schrijft hij: “De versies over de volgordelijkheid verschillen”. Hiermee twijfel zaaiend over wie er begonnen is. De ongepastheid hiervan spreekt voor zich.

Het woord volgordelijkheid laat me niet meer los. Kennelijk liggen volgordes veel minder vast dan ik altijd dacht. Het gevolg is dat ik nu opeens van een heleboel zaken niet meer zeker ben. Valt Nieuwsjaarsdag vóór of ná Oudejaarsdag? Komt zonneschijn echt ná regen of toch ervóór? Vallen vuurwerkslachtoffers vóór of ná het afsteken van vuurwerk? Komt berouw eigenlijk wel ná de zonde?

Net bijgekomen van de oliebollen en de drank ben ik in één klap klaar voor het nieuwe jaar. Een jaar waarin volgordelijkheid mijn leidraad zal zijn. Een jaar waarin ik op zoek ga naar het antwoord op vragen als:

  • Is de mijnbouwschade in Groningen begonnen vóór of ná het begin van de gaswinning?
  • Moeten Groningse huizen vóór of ná de sloop versterkt worden?
  • Moet de gaswinning gestopt worden ná of vóórdat Groningen van de kaart geveegd is?

Volgordelijke vraag van een lezer: 

  • Moet het meet- en regelprotocol kloppend zijn vóór of nà de teloorgang van alle Groninger erfgoed?

Oproep: heeft u nog volgordelijke vragen over de gaswinning, laat het mij weten. 

Heb je wel eens een aardbeving gevoeld?

Deze vraag krijg ik regelmatig. En elke keer val ik weer stil. Hoe kun je dit vragen aan iemand die midden in het gaswinningsgebied woont? Midden op de gasbel die Nederland zo rijk gemaakt heeft en Groningen zo arm. Natuurlijk heb ik wel eens een aardbeving gevoeld, niet één maar een heleboel. En ik heb er veel meegemaakt die ik niet gevoeld heb, maar die er wel waren.

Eigenlijk doet het er niet toe hoe een aardbeving voelt, netzomin als hoe een storm voelt. Waar het om gaat is wat de gevolgen zijn van die aardbeving of die storm.

wp-1483168742285.jpg

Gelukkig wordt de vraag naar de gevolgen ook wel eens gesteld. Dan vertel ik over hoe het onder je huid kruipt om te leven in onzekerheid en onveiligheid. Hoe onverteerbaar het is dat dit door het handelen van mensen komt. Dat de gaswinning in Groningen één groot experiment is, waar we als bewoners de ongevraagde proefpersonen in zijn. Dan valt mijn gesprekspartner langzaam stil en zegt: ik wist niet dat het zo erg is.

Ja, zo erg is het. Een aardbeving duurt maar een paar seconden, de gevolgen duren jaren en jaren. Tot ver na het einde van de gaswinning gaan de bevingen door, met alle ellende  van dien. Ik zal het niet meer meemaken dat de rust en de veiligheid in Groningen is teruggekeerd. Daarom is de vraag die ik mezelf het vaakst stel: hoe leef ik met de gevolgen en hou ik toch plezier in mijn leven?

Ik hoop in 2017 het antwoord te vinden.

Nawoord: 
Dit blog is eerder verschenen in december 2016. Ik worstel nog steeds met dezelfde vragen. Eigenlijk is er een vraag bijgekomen: hoe lang hou ik het nog vol om in Groningen te wonen? Die prachtige provincie waar ik zielsveel van hou. Die provincie die steen voor steen, huis voor huis, hart voor hart vernield wordt. Op een wijze die elk voorstellingsvermogen te boven gaat. Waar ik als bewoner de zeggenschap over mijn eigen huis kwijtraak, alsof dat de normaalste zaak van de wereld is. Waar ik me steeds uitgewoonder ga voelen, maar daar is géén versterkingsprogramma voor. Het is de wereld op zijn kop. Wat hier in Groningen gebeurt gaat alle grenzen te buiten en mijn verstand te boven. Ik wil hier weg en ik wil hier blijven. Ik zie nu al op tegen december 2018.