Uitgenodigd voor de formatietafel. Gaan we?

Wij, gedupeerden van de gaswinning, zijn uitgenodigd aan de formatietafel. Samen met onze collega-gedupeerden van de toeslagenaffaire mogen we ons verhaal doen. Locatie Ziggo-dome vermoed ik. Gaan we op deze uitnodiging in? Om deze vraag te beantwoorden heb ik op twitter een poll gezet. De uitslag spreekt voor zich. De tekening van Pluis ook.

De onderhandelaars van Rutte4 willen op ons de nieuwe bestuurscultuur oefenen. We zijn gekke Henkie niet. Laten ze lekker op zichzelf oefenen. Bovendien doen we al jaren ons verhaal: in de media, in blogs en in doorwrochte rapporten en adviezen. De maatschappelijke organisatie het Groninger Gasberaad publiceerde in 2020 nog een 135 pagina’s tellend rapport Boudel op rieg: stand van zaken gasdossier Groningen. Het laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Het Gasberaad ziet nog één weg om uit de misère te komen: de Tien stappen voor een werkelijk ‘Herstel van Groningen en de Groningers’.

  1. maak één integraal herstel plan voor schade, versterken en verduurzamen
  2. geef de bewoners de regie terug
  3. geen normen en geen causaliteitsvereiste voor Integraal Herstelplan
  4. voer een drastische vereenvoudiging van het speelveld door
  5. maak Instituut Mijnbouwschade Groningen enig aanspreekpunt voor individuele woningeigenaren
  6. zorg voor een leefbare regio
  7. voorkom verdergaande rechtsongelijkheid
  8. richt ‘taskforces’ in voor de complexere dossiers
  9. zorg dat bewoners (én het gebied) er beter uitkomen!
  10. beknibbel niet op ruimtelijke kwaliteit en landschappelijke inpassing

Het volgende kabinet hoeft alleen maar deze stappen integraal uit te voeren en ze hebben de nieuwe bestuurscultuur te pakken. Daar hebben ze ons niet voor nodig aan de formatietafel.

Susan Top, een topvrouw

bron foto: NRC

Beste Susan,
Je neemt deze week wandelend afscheid als secretaris van het Groninger Gasberaad. Op twitter is te volgen waar je wandelt en met wie. Sandra Beckerman, Sijbrand en Richtje Nijhoff, Henk Nijboer en Herman Bröring hebben je al vergezeld. Nog drie dagen te gaan, dan ben je secretaris af.

Elke keer als ik jou in actie zag op drukbezochte bewonersbijeenkomsten slaakte ik een zucht van verlichting. Je was zo goed geïnformeerd, zo duidelijk in je visie op wat er fout ging en wat de gevolgen daarvan voor de bewoners waren. Beter dan jij kan niemand verwoorden wat er mis gaat in Groningen.

Als er weer eens beloftes verbroken werden (heel recent: de gaswinning die per 2022 zou stoppen, stopt toch niet), waarvan ik regelmatig dacht: dit kan toch niet, dit mag toch niet of ben ik nou gek? liet jij in de media van je horen. Dit klopt niet, dit moet anders zei je dan en deed gelijk suggesties ter verbetering. Daarmee bewaakte je de normaliteit: hoe het hóórt te gaan in een rechtstaat en liet je ons gedupeerden weten dat we geen zeurders waren, maar in ons recht stonden met onze klachten, protesten en boze brieven.

Je zat aan tafel met ambtenaren, bestuurders en politici. Mensen waar je als individuele gedupeerde moeilijk toegang tot krijgt en als je die toegang wel krijgt, kunnen ze niets voor je doen: “want ook wij hebben geen invloed op wat er in Den Haag besloten wordt”. Om moedeloos van te worden. Dat jij hier ook moedeloos van bent geworden begrijp ik helemaal. Als secretaris van het Groninger Gasberaad zat je in een positie met invloed, maar het logge bureaucratische monster dat van de afhandeling van de mijnbouwschade gemaakt is, sluit elke invloed van buiten af. NAM en Staat hebben er ondoordringbare hekken omheen gezet. Hekken waar niemand doorheen kan. Ook jij niet.

Je hebt als een leeuwin voor ons geknokt. Jij hebt alles gedaan wat in jouw macht lag. Je hebt zeven jaar gestreden, je hebt laten zien dat we in Groningen niet gek zijn, dat er niet met ons te spotten valt. Je hebt het beste van jezelf gegeven. Meer kan je niet doen, meer hoef je ook niet te doen. Ooit zal duidelijk worden wat hier allemaal misgegaan is en wie daarvoor verantwoordelijk zijn. En dan zeggen ze in Den Haag: “Susan Top had helemaal gelijk, hadden we maar naar haar geluisterd”.

Susan, dank je wel voor je inzet, je betrokkenheid én petje af voor je moedige besluit om te stoppen. Genoeg is genoeg. Ik wens je (na uitgerust te zijn…) een nieuwe baan toe waarin je wél invloed hebt, want met zo’n topvrouw als jij mogen ze hun handen dichtknijpen.

Bekijk hier het afscheidsinterview met Susan Top op RTVNoord

Boudel op rieg

Het verhaal van wanhoop, van het gekmakend wachten, van het onbegrip, van de angst, van de woede, van de spanningen, van de uren en uren aan papierwinkel en info-avonden, van het afhaken, van de vermoeidheid en het ongeloof“.

Wat een monnikenwerk hebben de onvolprezen harde werkers van het Groninger Gasberaad geleverd. En wat een doorzettingsvermogen om in tijden van corona en de langste hittegolf ooit, je vast te bijten in het gaswinningsdossier en te proberen *’de zaak op een rij’ te zetten. Het resultaat is de Barometer Boudel op rieg: stand van zaken gasdossier Groningen.

Het vastbijten heeft een stevig boekwerk opgeleverd, wat iedereen zou moeten lezen. Je komt te weten hoe het écht zit met de afhandeling van de schade, de versterking van onze huizen, wat we als bewoners allemaal meemaken en hoe Den Haag doet alsof het allemaal zo goed geregeld is (niet dus). Ik geef toe, het lezen is een hele kluif. Maar bedenk: het aan den lijve meemaken is een nog veel grotere kluif.

Daarom zou het fijn zijn als je het leest en jouw vrienden en familie vertelt hoe het écht zit in Groningen. Daar help je ons als inwoners van het gaswinningsgebied mee. Een steuntje in de rug kunnen we heel goed gebruiken.

*de zaak op een rij = boudel op rieg

Kill your monsters!

Vlammend betoog van het Groninger Gasberaad  over het ontbreken van een crisisaanpak in Groningen. Integraal overgenomen. De foto’s heb ik erbij gezet. 

“In het bestuurlijk overleg van 5 juni 2019 is tussen Rijk en regio afgesproken om een crisisaanpak te ontwikkelen.”

Zomaar een zinnetje in de beantwoording van de zoveelste Kamervragen (Reactie vragen SO Mijnbouw-Groningen van 15-04-2020, PDGB/20133455 p. 29). We zullen niet vallen over woorden, je besluit niet om een crisisaanpak ‘te ontwikkelen’, je besluit tot een crisisaanpak. Of niet. Er is namelijk onderscheid tussen een gewoon probleem oplossen, een vraagstuk het hoofd bieden of een crisis beheersen. Bij een crisis is direct handelen vereist. Een crisisaanpak betekent dat ‘normaal’ aan de kant wordt geschoven omdat er dringend andere zaken nodig zijn. ‘Normaal’ is dan niet meer toereikend.

man-160088_1280We zijn inmiddels een jaar na de afspraak om een crisisaanpak te ontwikkelen. En vertwijfeld kijken we terug op het afgelopen jaar. Crisisaanpak?!? Hebben wij iets gemist? Wie kan ons ook maar één maatregel aanwijzen die duidt op een crisisaanpak? Wie kan ons uitleggen op welke manier het afgelopen jaar de crisis in Groningen is bezworen? Waar? Door wie? Voor wie? Welke inwoner van Groningen is dankzij de crisisaanpak intussen van zijn ellende af?
In vredesnaam: wat kwam het afgelopen jaar ook maar in de búúrt van een crisisaanpak? In de eerste vier maanden van dit jaar (ruim een half jaar na de aangekondigde crisisaanpak) zijn er 11 (elf!) woningen versterkt.

We weten dankzij Corona wat een crisisaanpak kán inhouden. Zijn er in Groningen voorschotten verstrekt om problemen op te kunnen lossen – verantwoording zien we later wel? Is de hele wereld afgezocht naar de beste expertise en voldoende mankracht om de gaswinningsregio letterlijk en figuurlijk tegen omvallen te behoeden? Was er een nationaal GOMT (“Groningen Outfall Management Team”) die het kabinet wekelijks van voortgangsrapportages en adviezen voorzag?

pointing-1991215_1920Niks van dat alles. Er is weer een jaar lang verknoeid met de inrichting van een nieuw instituut (ACVG), het herinrichten van een oud instituut (NCG), het doorontwikkelen naar een nieuw instituut (TCMG-IMG), het maken van technisch instrumentele adviezen, het uitkauwen van juridische implicaties, het maken van nieuwe plannen, waar de oude nog niet half waren uitgevoerd, het instellen van nog meer regelingen, het betrekken van andere partijen, het verzamelen van nog meer rapporten (wetenschappelijk is nu bewezen dat de meest genoemde reden om schade te melden simpelweg is dat de schade er is). Het vingerwijzen naar elkaar heeft ongekende proporties aangenomen. Iedereen vindt het erg, niemand kan er wat aan doen. Het is niet alleen géén crisisaanpak, het was ook niet het beloofde jaar van de uitvoering, sterker nog: zelfs voor een ‘normaal’ groot probleem zou deze manier van werken onacceptabel zijn!

burnout-61043_1280En ondertussen zien we om ons heen steeds meer gezinnen, steeds meer boerenbedrijven, steeds meer winkeliers en ondernemers, steeds meer ouderen, totaal kopje onder gaan. Nee, geen kwestie van leven of dood binnen een paar weken. Een kwestie van gek worden, van overspannen raken, van depressies, van grote financiële problemen. Het is voor velen niet meer vol te houden. Ze leven nog, maar hoe? Van een crisisaanpak hebben zij, óók het afgelopen jaar, helemaal niets gemerkt.

We kennen natuurlijk de dappere inwoners van het ‘vergeten hoekje’ in Appingedam. #Enwijdan? Maar zij zijn niet enige. De inwoners van Ten Boer hebben onlangs hun hart gelucht bij hun gemeenteraad: “De versterkingsaanpak leidt tot fantaseren, geruchtenvorming, onrust, verdeeldheid en tweedeling in dorpen. Het ene huis wordt wel versterkt, het andere niet en je weet niet waarom. De versterking is een feestje van experts, aannemers, overheid geworden. Inwoners zijn de draad kwijt. Een labyrint van instanties met maximale stroperigheid.” (OOG, 15 mei 2020).

car-1293347_1280Een dashboard voor de versterking bleek het afgelopen jaar nauwelijks te maken. De ellende die het oplevert is sowieso niet uit te drukken in statistieken, geen ziekenhuisopnames, geen IC-bedden. Er wordt geleden in stilte, in schaamte, in onmacht en frustratie. Columnist Peter Middendorp vroeg zich het afgelopen weekend in De Volkskrant af wat er was gebeurd als de Corona uitbraak in Groningen was begonnen. Was er dan simpelweg een hek om de provincie gezet? Het is misschien minder theoretisch dan je op het eerste gezicht zou denken. Hij vroeg zich ook af wat er was gebeurd als dezelfde situatie rond gaswinning zich in Amsterdam zou hebben afgespeeld. Hoe vaak hebben we dat niet gehoord? Westerlingen die zeiden: “Bij ons zou het onacceptabel zijn, wíj zouden allang in opstand zijn gekomen.” Met andere woorden, uiteindelijk is het toch de eigen schuld van die bescheiden, gezagsgetrouwe, nuchtere Groningers. Hadden ze maar in opstand moeten komen…

vintage-1705063_1920Of zou er toch nog sprake kunnen zijn van een democratische rechtstaat waarbij de politiek en/of de rechtelijke macht bescherming biedt, juist aan die groep die erop vertrouwt dat het systeem er ook voor hen is. En dat ‘je recht halen’ door opstand met illegale middelen in die rechtstaat níet nodig is? Deze week is de politiek (opnieuw) aan zet. Is het kabinet bereid te erkennen dat de aanpak spaak loopt, geen oplossing biedt, en niks met een crisisaanpak te maken heeft? Wil het onder ogen zien dat een serieuze oplossing voor de bewoners onvermijdelijk betekent de zelfgecreëerde juridische realiteit los te moeten laten? Durven de ministers dat? Een ware kunstenaar is ertoe bereid: ‘Kill your darlings’. Voor sterke bestuurders geldt: ‘Kill your monsters!’. Het is bijna te laat.

Bron: Nieuwsbrief Groninger Gasberaad #60 – 26 mei 2020.

Het echte verhaal van Groningen

“Natuurlijk is het ‘mooi’ dat Den Haag na Zeerijp eindelijk ook de ernst van de zaak inziet en ons serieus neemt. Tegelijkertijd frustreert het me dat het ook nu weer in de rapporten en onderzoeken van de overheid gaat over stenen, euro’s en procedures en nóóit over de mens. Over het emotionele aspect. Terwijl er genoeg rapporten liggen waar overduidelijk uit blijkt dat we hier klem zitten en in die klem worden we niet geholpen of gehoord. Het gaat nooit over de mensen“, zegt Nicole van Eijkern in een interview in de Margriet.

Het echte verhaal van Groningen gaat over de duizenden mensen die al jaren aan het lijntje gehouden worden, die gevangen zitten in hun gescheurde, onverkoopbare huizen. Mensen die de rekening betalen van zestig jaar gaswinning in Groningen. Mensen als:

Deze diashow vereist JavaScript.

Zij vertellen hun echte verhalen, u leest ze op de website van Eigen Huis en van het Groninger Gasberaad.

Met de wens dat er volgend jaar beter naar ons geluisterd wordt, sluit ik 2018 af.

Bron foto’s: Eigen Huis